![]() |
Artur Rubinstein
Z Wikipedii
Artur Rubinstein (ur. 28 stycznia 1887 w Łodzi, zm. 20 grudnia 1982 w Genewie) – polski pianista pochodzenia żydowskiego.
W swojej ponad 80-letniej karierze pianisty wystąpił ponad 6000 razy. Znany był jako wirtuoz i odtwórca muzyki Chopina, Brahmsa, Schuberta, Schumanna, Dworzaka i Szymanowskiego. Występował z wieloma uznanymi orkiestrami i dyrygentami oraz grał m. in. z Pablem Casalsem, Jacquesem Thilbaudem i Romanem Totenbergiem.
Był także przyjacielem wielu ówczesnych znakomitości, m.in. Karola Szymanowskiego, Pabla Picasso, Grzegorza Fitelberga.
Spis treści |
[edytuj]
encyklopedia sztuki
Życiorys
Od dziecka przejawiał uzdolnienia muzyczne, już w wieku siedmiu lat wystąpił w koncercie charytatywnym.
Pierwsze lekcje gry na fortepianie pobierał u Adolfa Prechnera w Łodzi. Rodzice, zamożni łódzcy mieszczanie żydowscy, wysłali go do Warszawy, gdzie uczył się u prof. Aleksandra Różyckiego. W 1897 wyjechał do Berlina, gdzie uczył się w Cesarsko-Królewskiej Akademii Muzycznej, pobierał lekcje gry na fortepianie u profesora Henryka Bartha. Jego opiekunem był dyrektor akademii Józef Joachim. W czasie studiów wiele koncertował przed berlińską publicznością, debiutował 1 grudnia 1900 w berlińskiej Beethoven-Saal. W kwietniu 1902 koncertował w Filharmonii Warszawskiej pod batutą Emila Młynarskiego. W 1903 został zaproszony na konsultacje przez Paderewskiego do Szwajcarii. W 1904 przeniósł się do Paryża, skąd odbywał liczne tournées po Stanach Zjednoczonych (1906), Europie i Ameryce Południowej.
Wielokrotnie koncertował też w Polsce - w Łodzi, Warszawie, Lwowie, Krakowie i Zakopanem.
W 1932 poślubił córkę polskiego dyrygenta Emila Młynarskiego - Anielę.W 1933 roku w Buenos Aires w Argentynie urodziła się Eva Rubinstein W 1939 Rubinsteinowie opuścili Europę i zamieszkali w Stanach Zjednoczonych. W USA koncertował, m.in. na rzecz uchodźców z okupowanej Polski i innych krajów Europy.
W 1946 otrzymał obywatelstwo USA.
W 1960 był prezesem honorowym Jury na VI Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina.
Podczas otwarcia konkursu wykonał Koncert fortepianowy f-moll Fryderyka Chopina z udziałem Orkiestry Filharmonii Narodowej pod dyrekcją Witolda Rowickiego.
Ostatni raz odwiedził Polskę, w tym Warszawę, w 1979. W cukierni A. Bliklego przy ul. Nowy Świat znajdują się zdjęcia pamiątkowe z wizyty artysty. Polskie Nagrania Muza wydały wówczas płytę z koncertu z 1960.
Zmarł 20 grudnia 1982 w Genewie.
[edytuj]
encyklopedia sztuki
Upamiętnienie
Od 4 kwietnia 1984 roku Filharmonia Łódzka nosiła nazwę Państwowa Filharmonia im. Artura Rubinsteina w Łodzi. 30 sierpnia 1999 roku Zarząd Województwa Łódzkiego uchwałą nadał filharmonii obecną nazwę: Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina
W 2005 w Łodzi powstała Międzynarodowa Fundacja Muzyczna im. Artura Rubinsteina która jest organizatorem Międzynarodowy Festiwal Muzyczny im. Artura Rubinsteina w Łodzi - Rubinstein Piano Festival.
2007 był w Polsce rokiem Karola Szymanowskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Josepha Conrada i Artura Rubinsteina.
[edytuj]
encyklopedia sztuki
Książki
Opublikował pamiętniki:
- My Young Years (Moje młode lata, Kraków 1976), ISBN 83-224-0303-8
- My Many Years ( Moje długie życie, cz. I i II, Kraków 1988).
[edytuj]
encyklopedia sztuki
Linki zewnętrzne
- Artur Rubinstein w serwisie Culture.pl
- http://www.arturrubinstein.pl/?festiwal,31
- http://www.arims.org.il/competition2008/pages/english/index.php
- http://www.arims.org.il/artist.htm
- http://www.naxos.com/artistinfo/Artur_Rubinstein/1055.htm
Kompozytorzy: Młoda Polska: Grzegorz Fitelberg • Mieczysław Karłowicz • Ludomir Różycki • Apolinary Szeluto • Karol Szymanowski
Inni kompozytorzy: • Grażyna Bacewicz • Józef Koffler • Feliks Nowowiejski • Roman Padlewski • Roman Statkowski • Zygmunt Stojowski • Aleksander Tansman
Wirtuozi: fortepianu: Ignacy Jan Paderewski • Artur Rubinstein • skrzypiec: Paweł Kochański
Dyrygenci: Grzegorz Fitelberg • Emil Młynarski
Śpiewacy: Adam Didur • Jan Kiepura • Marcelina Sembrich-Kochańska • Ada Sari
Budowniczowie instrumentów: Tomasz Panufnik
Ważniejsze utwory: Harnasie • Król Roger
Czasopisma muzyczne: Tygodnik Muzyczny? (od 1820) • Ruch Muzyczny? (od 1857) • Echo Muzyczne? (od 1877)
<<Muzyka romantyzmu<< • >>Muzyka w II poł. XX wieku>>
Kompozytorzy: ur. 1900-1918: Roman Palester • Grażyna Bacewicz • Witold Lutosławski • Andrzej Panufnik
ur. 1920-30: Kazimierz Serocki • Włodzimierz Kotoński • Witold Szalonek • Tadeusz Baird • Bogusław Schaeffer
ur. 1930-39: Wojciech Kilar • Henryk Mikołaj Górecki • Krzysztof Penderecki • Zygmunt Krauze
ur. 1940-1949: Marta Ptaszyńska • Krzysztof Meyer
ur. 1950-1959 Aleksander Lasoń • Eugeniusz Knapik • Andrzej Krzanowski • Paweł Szymański
ur. po 1960: Hanna Kulenty • Paweł Mykietyn
Wirtuozi: fortepianu: Artur Rubinstein • Krystian Zimerman • skrzypiec: Kaja Danczowska • Ida Haendel • Konstanty Andrzej Kulka • Henryk Szeryng • Wanda Wiłkomirska
Dyrygenci: Henryk Czyż • Jerzy Katlewicz • Kazimierz Kord • Jan Krenz • Andrzej Markowski • Witold Rowicki • Jerzy Semkow • Stanisław Skrowaczewski • Stanisław Wisłocki • Antoni Wit • Bohdan Wodiczko
Śpiewacy: Jerzy Artysz • Zdzisława Donat • Andrzej Hiolski • Bernard Ładysz • Wiesław Ochman • Stefania Toczyska • Stefania Woytowicz
Wydawnictwa: Nutowe: Polskie Wydawnictwo Muzyczne (PWM) • Płytowe: Polskie Nagrania Muza • Acte Préalable Czasopisma: Muzyka21 • Ruch Muzyczny • Res facta
<<Muzyka w I poł. XX wieku<< • >>?>>














