Ferenc Liszt

Franciszek Liszt (czyt. List; ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny.

Był aktywnym propagatorem kultury polskiej, zaprzyjaźnionym m.in. z Fryderykiem Chopinem, Adamem Mickiewiczem, Juliuszem Słowackim, Julianem Ursynem Niemcewiczem, Henrykiem Wieniawskim, Juliuszem Kossakiem; uczył także Karola Tausiga, Juliusza Zarębskiego i Józefa Wieniawskiego. Był teściem i przyjacielem Ryszarda Wagnera. To Wagner namówił Liszta do skrócenia symfonii Dantejskiej do dwóch części. Liszt jest pochowany na cmentarzu w Bayreuth, niedaleko willi i miejsca spoczynku Wagnera.

Spis treści

1811 - 22 października przychodzi na świat w Raiding na Węgrzech.
1820 - ma miejsce pierwszy publiczny występ małego Liszta. Później przeprowadza się do Wiednia.
1823 - paryskie konserwatorium odmawia przyjęcia młodego kompozytora
1824 - w Manchesterze odbywa się premiera jego pierwszej opery, Don Sanche
1826 - ojciec kompozytora umiera na tyfus; Liszt ogranicza swoje koncertowanie
1833 - spotyka się z Chopinem, dzięki któremu poznaje Marie d'Agoult
1835 - przeprowadza się do Szwajcarii; na świat przychodzi pierwsze z jego trojga dzieci
1837 - powraca do Wiednia; znowu zaczyna koncertować
1844 - koniec związku z Marie d'Agoult
1847 - poznaje księżną Carolyne Sayn-Wittgenstein
1848-59 - mieszka w Weimarze
1851-54 - powstaje ostateczna wersja Rapsodii węgierskich
1857 - koncert w Żagańskim Kościele Farnym na zaślubinach Marii de Castellane z Antonim Radziwiłłem
1862 - umiera córka kompozytora, Blandine
1865 - Liszt przyjmuje święcenia kapłańskie
1869 - początek ostatniego romansu z "kozacką hrabiną" Olgą Janiną
1886 - 31 lipca umiera na zapalenie płuc w Bayreuth w Niemczech

Fantazja i Fuga B A C H
Symfonia faustowska
Symfonia dantejska
16 poematów symfonicznych:
- Co słychać w górach
- Tasso
- Preludia
- Orfeusz
- Prometeusz
- Mazepa
- Festklänge
- Héroide funebre
- Hungaria
- Hamlet
- Die Hunnenschlacht (Bitwa Hunów)
- Ideały
- Od kołyski do grobu
- Walc Mefisto (Taniec w wiejskiej karczmie)
- Walc Mefisto II
- Szózat i Hymn - Fantazja
Rapsodie węgierskie
I Koncert Es-dur
II Koncert A-dur
III Koncert Es-dur op. posth. (niedawno odkryty koncert, ukończony około 1839 roku)
Fantazja węgierska
Totentanz. Parafraza na temat "Dies irae"
Annees de Pelerinage (Lata pielgrzymstwa)
Harmonie poetyckie i religijne
12 Etudes d'execution transcendante
6 Consolations
3 Marzenia miłosne
4 Walce Mefisto
19 Rapsodii węgierskich
Rapsodia hiszpańska
Missa choralis
Węgierska msza koronacyjna
Oratoria:
- Chrystus
- Legenda o św. Elżbiecie
- Legenda o św. Stanisławie (najbardziej znane jest interludium "Salve Polonia")
- Legenda o św. Krzysztofie
Transkrypcje fortepianowe:
- Fantazja i Fuga g-moll Bacha
- 9 symfonii Beethovena
- Symfonia fantastyczna Berlioza
- Harold w Italii Berlioza
- Sześć pieśni polskich Chopina
- La campanella Paganiniego
- Uwertura Wilhelm Tell Rossiniego
- 54 pieśni Schuberta
Don Sanche