François Villon

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

François Villon

Drzeworyt z domniemanym wizerunkiem François Villona z wydania Wielkiego testamentu z 1489

François Villon (ur. 1431 lub 1432, zm. 1463) - jeden z najwybitniejszych poetów francuskich epoki średniowiecza, autor Małego testamentu i Wielkiego testamentu (napisanego około 1461). Jego prawdziwe nazwisko brzmiało François de Montcorbier lub François des Loges.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Życie

Poeta urodził się w 1431 lub 1432 roku w Paryżu. Studiował i uzyskał tytuł magistra na Sorbonie. Zanim trafił na paryską uczelnię, po śmierci ojca uczył go i wychowywał kanonik przy klasztorze św. Benedykta, Wilhelm de Villon. Stąd też wzięło się używane przez poetę nazwisko. W wyniku awanturniczego usposobienia oraz licznych bijatyk z jego udziałem, został zawodowym przestępcą. Brał udział w napaści na Kolegium Nawarskie (był inspiratorem tego czynu, jednak podczas kradzieży ograniczył się do czuwania na straży). Po bójce z księdzem Filipem de Charymore (który umarł w wyniku otrzymanej rany) trafił do więzienia Chatelet i wydostał się z niego tylko dzięki wstawiennictwu kanonika de Villon. Był członkiem organizacji złodziei, oszustów i fałszerzy pieniędzy, zwanych Muszelnikami (les Coquillards). Posługiwali się tajnym językiem, w którym poeta napisał kilka ballad. Za użycie noża w bójce trafił do więzienia i został skazany na karę śmierci. Ostatecznie uniknął szubienicy, ponieważ zmieniono mu karę na 10 lat wygnania. Uciekł z Paryża w 1463 roku i prawdopodobnie w tym samym roku zmarł.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Twórczość

Twórczość Villona nacechowana jest ciężkimi doświadczeniami poety, który sporą część życia spędził w więzieniu. Oba testamenty stanowią żartobliwy opis niektórych epizodów z życia poety.

Villon kwestionował piętnastowieczny porządek w poezji. Łączył radość z rozpaczą, śmiech z płaczem, poczucie własnej wartości z pokorą. Stworzył groteskowy, ale równocześnie wzruszający obraz świata. Poeta drwił sobie z ówczesnego porządku. W jednym z utworów stwierdził, że mógłby żyć dostatnio i spokojnie gdyby został księdzem. Villon w swojej twórczości "odrzuca" wizję życia po śmierci. Według niego, życie zamyka się w ziemskiej perspektywie, każdy człowiek natomiast zmierza do nieuchronnego i ponurego kresu. Villon posługuje się często w swoich wierszach obyczajową i artystyczną prowokacją.

Villon był ulubionym poetą Henryka Walezego^[1].

Polski przekład jest dziełem Tadeusza Żeleńskiego (Boya), który na użytek tej poezji stworzył bardzo oryginalny, archaizowany przekład. Mały testament tłumaczył Jacek Kowalski.

Villon jest bohaterem książki Jacka Komudy "Imię Bestii" opowiadającej o losach poety skazanego na banicję z Paryża i przemierzającego XV-wieczną Francję.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Villon w piosenkach

Poezja Villona jest wykorzystywana przez współczesnych artystów jako teksty do piosenek. Do najbardziej znanych należą:

Ballada o paniach minionego czasu, muz. Jerzy Satanowski, śpiewają: Hanna Banaszak i Mirosław Czyżykiewicz
Villon (Ballada piękney płatnerki do dziewcząt letkiego obyczayu), muz. Maciej Maleńczuk, śpiewa Maciej Maleńczuk
Rozalia (Ballada piękney płatnerki do dziewcząt letkiego obyczayu), muz. Jacek Łągwa, śpiewa Ich Troje
Niegdysiejsze śniegi (Ballada o paniach minionego czasu), muz. Jacek Łągwa, śpiewa Ich Troje
Rock'n'Villon (Ballada o Wilonie i Grubey Małgośce), muz. Jacek Łągwa, śpiewa Ich Troje
Die Sommerballade von der armen Louise, śpiewa Peter Rohland
La Ballade des dames du temps jadis, śpiewa Georges Brassens