Frankfurt nad Odrą

	Frankfurt nad Odrą; Frankfurt (Oder)
	Herb Frankfurtu nad Odrą
	; Grafika Sebastiana Münstera przedstawiająca Frankfurt nad Odrą, 1548
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Brandenburgia
Burmistrz	Martin Patzelt (CDU)
Powierzchnia	147,61 km²
Położenie	52° 20' 49 '' N; 14° 33' 37 '' E
Ludność (2007); • liczba ludności; • gęstość	; 61 969; 420 os./km²
Nr kierunkowy	+49 0335
Kod pocztowy	od 15201 do 15236
Tablice rejestracyjne	FF
	Położenie na mapie Niemiec ; Frankfurt nad Odrą; Frankfurt (Oder)
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 52°20′49″N 14°33′37″E / 52.34694, 14.56028

Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dł. Frankobrod nad Odra) - miasto na prawach powiatu leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w landzie Brandenburgia.

Leży na wysokości 40 m n.p.m.

Liczba ludności: 61,3 tys. (2007), przed zjednoczeniem Niemiec w 1990 ludność miasta wynosiła 86,4 tys. (1987). W roku akademickim dodatkowo około 3500 studentów.

We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Uniwersytet Viadrina.

Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Słubice.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Historia

Grafika przedstawiająca miasto, 1830

Kościół Mariacki, 1860

Kościół św. Mikołaja i Hala Koncertowa, 1860

Budynek poczty głównej

Kościół Św. Gertrudy

Pomnik Heinricha von Kleista

Oderturm

1253: uzyskanie praw miejskich przez Frankfurt a w tym dzisiejszych Słubic
XIV-XV w. - przynależność miasta do Hanzy;
1506: powstanie Alma Mater Viadrina, działającego do 1811; tu studiowali m.in. Ulrich von Hutten, Carl Philipp Emanuel Bach, Aleksander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, Michael Praetorius, Caspar Stein oraz Heinrich von Kleist;
1662: pierwsze wzmianki o Frankfurcie - stolicy i centrum handlu;
1777: we Frankfurcie na świat przyszedł pisarz Heinrich von Kleist;
1811: przeniesienie uniwersytetu z Frankfurtu do Breslau;
1815: miasto staje się siedzibą rządu nowo utworzonego okręgu administracyjnego Frankfurt oraz Naczelnego Sądu Krajowego;
1842: początki uprzemysłowienia - linia kolejowa Berlin-Frankfurt, przemysł metalowy, oddanie do eksploatacji gazowni;
1923: nowe ukierunkowanie po I wojnie światowej; dyrekcja kolejowa Wschód (Reichsbahndirektion Osten) przenosi się do Frankfurtu; nowy teren przemysłowy na wschodzie Frankfurtu;
1933: przejęcie władzy przez narodowych socjalistów; budowa nowych koszarów oraz przemieszczenie wojsk do Frankfurtu;
1945: zniszczenia wojenne; śródmieście zostaje całkowicie zrujnowane; po podpisaniu układu poczdamskiego Frankfurt staje się miastem granicznym; dotychczasowa część Dammvorstadt przeobraża się w sąsiedzkie miasto polskie – Słubice;
1946-1950: Frankfurt jest (do roku 1950) centralnym punktem migracji przegnanej oraz powracającej ludności;
1952-1990: Frankfurt staje się miastem okręgowym okręgu Frankfurt nad Odrą;
1989: początek przemian ustrojowych we Frankfurcie;
1990: po zjednoczeniu Niemiec Frankfurt staje się Nadcentrum;
1991: otwarcie Europejskiego Uniwersytetu Viadrina;
1998: otwarcie Collegium Polonicum w Słubicach.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Dzielnice

Güldendorf
Hohenwalde
Kliestow
Lossow
Lichtenberg
Markendorf
Markendorf/Siedlung
Rosengarten/Pagram

[edytuj] encyklopedia sztuki
Kościoły

Głównymi kościołami w mieście są:

Kościół Mariacki we Frankfurcie nad Odrą (St. Marien Kirche)
Kościół nowoapostolski we Frankfurcie nad Odrą (Neoapostolische Kirche)
Kościół Pokoju we Frankfurcie nad Odrą (Friedenskirche)
Kościół św. Gertrudy we Frankfurcie nad Odrą (St. Gertrauden-Kirche)
Kościół Świętego Jerzego we Frankfurcie nad Odrą (St. Georg Kirche)
Kościół Świętego Krzyża we Frankfurcie nad Odrą (Heilig-Kreuz-Kirche)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Pomniki

W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:

[edytuj] encyklopedia sztuki
Transport i komunikacja

[edytuj] encyklopedia sztuki
Stacje i przystanki kolejowe

[edytuj] encyklopedia sztuki
Linie kolejowe

RE 1: Eisenhüttenstadt – Frankfurt – Berlin – Potsdam – Brandenburg/Magdeburg
RE 11: Cottbus – Frankfurt
OE 36: Frankfurt – Beeskow – Wendisch-Rietz – Königs Wusterhausen – Berlin-Schöneweide
OE 60: Frankfurt – Werbig – Wriezen – Bad Freienwalde – Eberswalde – Berlin-Lichtenberg

[edytuj] encyklopedia sztuki
Przejścia graniczne

[edytuj] encyklopedia sztuki
Wojsko we Frankfurcie

[edytuj] encyklopedia sztuki
Miasta partnerskie

[edytuj] encyklopedia sztuki
Ludzie związani z miastem

Carl Philipp Emanuel Bach (niemiecki kompozytor),
Alojzy Prosper Biernacki (minister skarbu Rządu Narodowego w 1831),
Karl Georg von Hoym (minister Śląska i Prus Południowych),
Aleksander von Humboldt (niemiecki przyrodnik i podróżnik),
Wilhelm von Humboldt (niemiecki filozof i językoznawca),
Ulrich von Hutten (niemiecki rycerz, pisarz, humanista),
Heinrich von Kleist (niemiecki pisarz, poeta, dramaturg),
Teodor Konstanty Orzechowski (działacz kalwiński, prawnik, urzędnik),
Martin Patzelt (wieloletni nadburmistrz miasta),
Michael Praetorius (niemiecki kompozytor przełomu renesansu i baroku),
Atanazy Raczyński (ziemianin wielkopolski, dyplomata pruski),
Magda Sakowska (polska dziennikarka),
Gesine Schwan, (rektor Viadriny 1999-2008),
Johann Tetzel (niemiecki duchowny, inkwizytor generalny Polski),
Hans Weiler (rektor Viadriny 1993-1999).

[edytuj] encyklopedia sztuki
Galeria

Liczba mieszkańców miasta od 1618 r.	Główne linie tramwajowe we Frankfurcie	Dworzec kolejowy	Frankfurt nad Odrą z lotu ptaka
Główny gmach Europejskiego Uniwersytetu Viadrina	Lennépark zimą	Most graniczny na Odrze	Muzeum Heinricha von Kleista
Pomnik ku czci poległych żołnierzy radzieckich	Ratusz	Słup graniczny nieopodal Odry	Szkoła sportowa

[edytuj] encyklopedia sztuki
Bibliografia

Monika Kilian/Ulrich Knefelkamp (Hg.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003
Ulrich Knefelkamp und Siegfried Griesa (Hrsg): Frankfurt an der Oder 1253-2003, Berlin 2003, ISBN 3-89700-367-8
Sibylle Gramlich, Anrdreas Bernhard, Andreas Cante und Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, Bd. 3), Worms am Rhein 2002, ISBN 3-88462-190-4
Stribrny, Wolfgang; Zäpke, Fritz; Frankfurt/Oder Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ISBN 3-922131-75-1
Timme, Fritz: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497-517
Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909“. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ISBN 3-935881-24-X