Głowno

	Głowno
	Herb Głowna
Województwo	łódzkie
Powiat	zgierski
Gmina; - rodzaj	Głowno; miejska
Prawa miejskie	1427 (ponownie 1925)
Burmistrz	Wojciech Brzeski
Powierzchnia	19,84 km²
Położenie (punkt)	51° 57' 51 '' N; 19° 42' 42 '' E
Ludność (2007); • liczba; • gęstość; • aglomeracja	; 14 989; 755,49 os./km²; aglomeracja łódzka
Strefa numeracyjna; (do 2005)	42
Kod pocztowy	95-015
Tablice rejestracyjne	EZG
	Położenie na mapie Polski; ; Głowno
TERC10; (TERYT)	1101220011
SIMC10	0958714
Miasta partnerskie	gm. Remptendorf
	Urząd miejski3 ul. Młynarska 15 95-015 Głowno; tel. 42 719-11-51; faks 42 719-11-51; (e-mail)
	Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°57′51″N 19°42′42″E / 51.96417, 19.71167

Położenie miasta na mapie powiatu

Głowno – miasto i gmina miejska w północnej części województwa łódzkiego, w powiecie zgierskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łódzkiego.

Przez Głowno przechodzi droga krajowa nr 14 (ul. Łowicka - Boczna - Dorzeczna - Sosnowa - Łódzka), łącząca między innymi autostradę A2 w Strykowie z drogą krajową nr 2 w Łowiczu, będąca też częścią jednej z dwóch tras Łódź - Warszawa. Przez mieszkańców nazywana często autostradą.

Przez Głowno przebiegają także drogi powiatowe: 24115 do Bielaw (ul. Dąbrowskiego - Kolejowa - Główna), 24114 do Popowa (ul. Główna od DP24115), 24118 do Bielaw (ul. Bielawska), 24121 do Ostrołęki (ul. Ostrołęcka), 24122 do Łyszkowic (ul. Targowa), 24400 do Kołacina (ul. Sikorskiego), 24401 przez centrum miasta (ul. Łowicka - Zgierska - Swoboda) oraz 24403 do Bronisławowa (ul. Zabrzeźniańska).

[edytuj] encyklopedia sztuki
Geografia

[edytuj] encyklopedia sztuki
Położenie

Miasto położone jest w strefie Nizin Środkowopolskich, w granicach obszaru Równiny Łowicko-Błońskiej u zbiegu dolin trzech rzek: Mrogi, Mrożycy i Brzuśni. Posiada dwa zalewy o powierzchni 39 ha zasilane przez wody rzeki Mrogi. Wyniesienie terenu miasta Głowna wynosi od 119,3 m n.p.m. do 145,9 m n.p.m. na wysoczyźnie w północnej części miasta. Przyrodniczą osią Głowna są doliny Mrogi i Mrożycy. Całość obszaru to powierzchnia płaska. Jedynym urozmaiceniem rzeźby są krawędzie dolin oraz zespół wydm śródlądowych w centrum miasta (tzw. Marakan). Powierzchnia Głowna wynosi 1 984 ha, czyli 19,84 km² (290. lokata w kraju). Znajduje się 29 km na północny wschód od Łodzi.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Klimat i warunki naturalne

Miasto otaczają bory sosnowe oraz bory mieszane sosnowo-dębowe z domieszką brzozy, a miejscami jodły. Są one pozostałością borów porastających niegdyś ziemię łódzką. Obszary dolinne pokrywają łęgi olszowe. W leśnej części Głowna najbardziej wysuniętej na północ leży rezerwat Zabrzeźnia. Powierzchnia rezerwatu wynosi 27,6 ha. Teren rezerwatu porasta las dębowo-grabowy. Głównym przedmiotem ochrony w rezerwacie Zabrzeźnia jest jodła i buk. Przez Głowno przebiega północna granica występowania tych drzew. Położenie Głowna w dolinie trzech rzek w otoczeniu lasów sprawia, że wokół występuje niepowtarzalny mikroklimat. Średnia temperatura powietrza w roku wynosi +7,5°C, w tym lata +10°C, zimy –2,5°C. Roczna suma opadów oscyluje w granicach 500 mm.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Struktura powierzchni

Według danych z roku 2007²⁷, Głowno ma obszar 19,84 km², w tym:

użytki rolne: 35%
użytki leśne: 30%

Miasto stanowi 2,32% powierzchni powiatu.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Demografia

Dane z 31 grudnia 2007²⁹:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	14 989	100	7892	52,65	7097	47,35
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	755,49		397,78		357,77

Głowno, jako jedno z pięciu miast powiatu zgierskiego zamieszkuje 9,31% ludności całego powiatu. Liczba ludności miasta ma tendencję zniżkową. W ciągu pięciu lat zmniejszyła się ona o 298 osób, co stanowi ok. 2% w stosunku do roku 1998. Zmiany demograficzne mają charakter zjawiska o trwałej tendencji.

Według danych z roku 2002⁶, średni dochód na mieszkańca wynosił 1083,82 zł miesięcznie.

Prawa miejskie posiada od roku 1427 do dzisiaj (z przerwą w latach 1870-1925). Do niedawna ośrodek przemysłu maszynowego (m.in. Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne nr 3, Fabryka Szlifierek Ponar Łódź (obecnie FAS Głowno), Wytwórnia Urządzeń Technicznych WUTECH, Wytwórnia Urządzeń Rolniczych "Chojaczki" (obecnie Zakłady Budowy Urządzeń Spalających)), a obecnie głównie gorseciarskiego, tekstylnego i bieliźniarskiego (Gorseciarska Spółdzielnia Pracy "Głowno", firma Alles oraz wiele mniejszych firm). W Głownie znajduje się, jedyna w województwie łódzkim, stocznia jachtów pełnomorskich JanMor.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Komunikacja

[edytuj] encyklopedia sztuki
Komunikacja miejska

W Głownie działają dwie linie autobusowe komunikacji miejskiej: długa i krótka, obsługiwane przez Miejski Zakład Komunalny. MZK jest najmniejszym przewoźnikiem autobusowym w Polsce. Linia krótka od długiej różni się tym, że długa prowadzi przez Zabrzeźnię, a krótka tylko do torów kolejowych (prowadzi ul. Dąbrowskiego i Kolejową).

[edytuj] encyklopedia sztuki
Dojazd do Głowna

Do Głowna dojechać można z Łodzi bądź Łowicza autobusami lub mikrobusami PKS. Główny przystanek autobusowy PKS mieści się przy pl. Wolności. Autobusy oczekujące na czas odjazdu, czekają na placu, koło Drzewa Wolności. Poza tym między Głownem a Łodzią, Zgierzem i Łowiczem kursują mikrobusy prywatnych przewoźników takich, jak: Łoś-Bus, Trans Bus i Mewa.

Przez Głowno przebiega też linia kolejowa nr 15 Bednary – Łódź Kaliska, jednak ze względu na bardzo zły stan torowiska, a co za tym idzie nieopłacalność jej utrzymania, od 1 października 2007 ruch pasażerski na tej linii jest zawieszony^[1]. Zabytkowy dworzec kolejowy także jest nieczynny.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Oświata

Pierwsza szkoła elementarna w Głownie powstała w XVII wieku przy kościele św. Jakuba. Mieściła się u zbiegu ulic Cmentarnej i Łowickiej (obecna księgarnia). Następnie w 1821 roku powstała szkoła początkowa. Później, jeszcze w XIX wieku powstała szkoła elementarna miejska. W okresie I wojny światowej nad edukacją czuwała Rada Opiekuńcza, powołana w 1916 roku.

Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. Józefa Piłsudskiego
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. Adama Mickiewicza
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Tadeusza Kościuszki
- Specjalna Szkoła Podstawowa nr 5 przy Zespole Szkół Specjalnych
Gimanzja
- Gimnazjum Miejskie im. Jana Pawła II
- Gimnazjum Powiatowe nr 2 przy Zespole Szkół Licealno-Gimnazjalnych
- Gimnazjum Specjalne nr 3 przy Zespole Szkół Specjalnych
Szkoły ponadgimnazjalne
- Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Licealno-Gimnazjalnych
- Zespół Szkół im. prof. Romualda A. Cebertowicza

[edytuj] encyklopedia sztuki
Historia

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

XV wiek – dziedzicami dóbr była rodzina Głowieńskich vel Głowińskich
1420, 11 marca – poświęcenie kościoła pw. św. Jakuba Apostoła
1427, 24 października – książę Siemowit V nadał osadzie Głowno prawa miejskie na zasadach prawa chełmińskiego
1504 – pożar miasta, po pożodze król nadał mieszkańcom "wolniznę" (zwolnienie z podatków) na okres 10 lat
1522 – ponowny pożar miasta i kolejny przywilej wolnizny na okres 10 lat, nadany przez króla Zygmunta I; potwierdzenie przez króla nadania praw miejskich
1609 – kościół w Głownie jest filią parafii w Domaniewicach
1676 – Głowno nawiedziły potop szwedzki i rokosz Lubomirskiego, na skutek których miasto liczy zaledwie 34 mieszkańców
1710 – miasto nawiedziła zaraza, Głowińscy sprzedali Głowno Baltazarowi Ciecierskiemu
1730 – Baltazar Ciecierski, ówczesny właściciel Głowna, sprowadził do miasta Żydów; zmieniło to trwale krajobraz etniczny miasta, w którym dominację zdobyła wkrótce ludność żydowska
1730 – w Głownie mieszkało 300 osób
1793 - w Głownie mieszkało 320 osób, w tym 62% Żydów
1821 – u zbiegu ulic Cmentarnej (obecnie Henryka Rynkowskiego) i Łowickiej powstała szkoła elementarna
1857 - w Głownie mieszkało ok. 1630 osób, w tym 76% Żydów
1870 – utrata praw miejskich
1903 – otwarcie linii kolejowej Warszawsko-Kaliskiej
1908 – utworzenie Straży Pożarnej w Głownie
1914-1918 – I wojna światowa; miasto zostaje zniszczone w 25%
1921 - w Głownie mieszkało ponad 2400 osób, w tym 59% Żydów
1924 – spółka "Norblin, Bracia Buch i Werner" otwarła filię swojej fabryki w Głownie
1925 – przywrócenie praw miejskich
1935 – do miasta dołączone zostały tereny, nazywane: Borówka, Nowy Otwock, Zabrzeźnia, Nowe Zakopane; powstają liczne drewniane wille – pensjonaty letniskowe, Głowno stało się kurortem dla mieszkańców Łodzi
1940 - (maj) utworzenie przez Niemców getta, w którym zgromadzono ponad 5,6 tys. Żydów z Głowna i innych miast regionu łódzkiego
1941 - (marzec) likwidacja getta i wywiezienie wszystkich jego mieszkańców do getta w Warszawie
2004 – gen. Tadeusz Bór-Komorowski został honorowym obywatelem Głowna (tytuł nadany pośmiertnie)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Zabytki i pamiątki historii

Dworek Zabrzeźnia

Układ urbanistyczny centrum miasta (prawnie chroniony), powstały w XIX w. jako regulacja średniowiecznego układu lokacyjnego miasta.
Kamieniczki na pl. Wolności z przełomu XIX i XX w.
Karczma Ostatni Grosz – drewniana, wybudowana w 1740 roku przy ul. Łowickiej karczma, później przebudowana. Prawdopodobnie najstarszy zachowany budynek w Głownie.
Zespół dworsko-parkowy "Zabrzeźnia" – dworek wybudował w 1840 roku Wincenty Matuszewski herbu Topór. Później należał m.in. do Stanisława Michalskiego herbu Łodzia oraz hrabiny Aleksandry Komorowskiej. Obecnie siedziba Rady Miejskiej i Urzędu Stanu Cywilnego.
Pałacyk Jabłońskich, zbudowany w latach 1905-1906 przez Władysława Jabłońskiego przy ul. Łowickiej. Obecnie siedziba Muzeum Regionalnego w Głownie.
Dworzec kolejowy PKP wzniesiony w 1903 roku na trasie Kolei Warszawsko-Kaliskiej.
Kościół parafialny pw. św. Jakuba Apostoła – budowany w latach 1922-1930 jako odbudowa po zniszczeniach I wojny światowej. Zaprojektowany w formie rotundy, wewnątrz freski (najstarsze z okresu II wojny światowej).
Cmentarz parafialny, należący do parafii pw. św. Jakuba Apostoła, położony przy ul. Henryka Rynkowskiego (daw. Cmentarna) i Łowickiej. Najstarsze nagrobki z II poł. XIX wieku.
Kościół parafialny w Głownie-Osinach pw. św. Barbary, wzniesiony w latach 1928-1930.
zakłady Norblin, bracia Buch i Werner w dzielnicy Osiny – zespół budynków fabrycznych wzniesionych ok. 1924 roku w miejscu odlewni metali kolorowych. Później Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne nr 3. Obecnie tereny zakładu zajmuje wiele mniejszych firm.
Szkoła Podstawowa nr 1 wzniesiona w 1930 roku, w stylu modernistycznym. Później rozbudowana. Powstała na terenie podarowanym miastu przez hrabinę Aleksandrę Komorowską. Projekt wykonał ówczesny kierownik szkoły: inżynier Henryk Rynkowski.
Młyn na Pile – młyn przy ul. Łódzkiej, przy zalewie na rzece Mrożycy. Młyn istnieje od XIX w. Wciąż działa.
Drewniane wille z przełomu XIX i XX wieku.
Dąb Wolności – pomnik przyrody, prawem chroniony. Dąb posadzony 11 listopada 1928 na Placu Wolności, w dziesiątą rocznicę Odzyskania Niepodległości.
Grodzisko w widłach rzeki Mrogi i Mrożycy.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Kościoły

Kościół pw. św. Jakuba w Głownie

Kościół pw. św. Barbary w Głownie-Osinach

Kościół pw. św. Maksymiliana w Głownie

Większość mieszkańców Głowna stanowią katolicy. Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi także placówka zboru Kościoła Ewangelicznych Chrześcijan w Łodzi oraz świadkowie Jehowy.

Głowno należy do diecezji łowickiej i na terenie miasta działają 3 parafie rzymskokatolickie należące do dekanatu Głowno z siedzibą w Domaniewicach.

Zobacz też: synagoga w Głownie.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Postacie związane z Głownem

Osobom najbardziej zasłużonym dla Głowna Urząd Miasta nadaje takie tytuły, jak Honorowy Obywatel Miasta Głowna i Zasłużony dla Miasta Głowna. Tytuły te nadawane są zarówno za życia, jak i pośmiertnie.

Romuald Adam Cebertowicz – inżynier, hydrotechnik, twórca metody zeskalania gruntów (cebertyzacja)
Jakub Głowieński – dziedzic Głowna, budowniczy pierwszego kościoła w 1420 roku
Aleksandra Komorowska – hrabina, właścicielka majątku Zabrzeźnia w Głownie
Bohdan Kowalski – pierwszy dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 w Głownie, w swej młodości uczestnik walk o Lwów (Orlęta Lwowskie), w czasie okupacji podporucznik AK.
Wincenty Matuszewski herbu Topór – właściciel dóbr "Zabrzeźnia"; wybudował modrzewiowy dworek.
Janusz Paluszkiewicz – aktor teatralny i filmowy

[edytuj] encyklopedia sztuki
Honorowi Obywatele Miasta Głowna^[2]

ks. Stanisław Banach
gen. Tadeusz Bór-Komorowski – tytuł nadany pośmiertnie w 2004 roku
Ryszard Brylski – reżyser filmowy
Wiesław Garboliński
Papież Jan Paweł II
Andrzej Janowski
Peter Ramisch

[edytuj] encyklopedia sztuki
Zasłużeni dla Miasta Głowna^[2]

Dariusz Baranowski
Mieczysław Dylik
ks. Franciszek Gwoździcki
Aleksandra Komorowska – hrabina, właścicielka majątku Zabrzeźnia w Głownie
Wacława Rydzyńska – twórca, animator i prezes Towarzystwa Przyjaciół Miasta Głowna; żona Zdzisława Rydzyńskiego.
Zdzisław Rydzyński – płk prof. dr nauk medycznych specjalizacja psychiatria; pierwszy kierownik Klinika Psychiatryczna Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi, mąż Wacławy Rydzyńskiej.
Henryk Rynkowski – burmistrz miasta w II RP; kierownik Szkoły Podstawowej nr 1
Andrzej Sadowski
Alicja Wojciechowska
Mieczysław Wołudzki – twórca i pierwszy komendant Hufca ZHP w Głownie, organizator i pierwszy dyrektor Państwowego Domu Dziecka w Głownie
Wojciech Zuchora

[edytuj] encyklopedia sztuki
Ciekawostki

Miejski Zakład Komunalny w Głownie jest najmniejszym przewoźnikiem autobusowym w Polsce.
Rajmund Kaczyński, ojciec obecnego prezydenta Lecha Kaczyńskiego i premiera Jarosława Kaczyńskiego, z wykształcenia inżynier, po ukończeniu Politechniki Łódzkiej pracował w Wojskowych Zakładach Motoryzacyjnych nr 3 w Głownie.
W dzielnicy Zabrzeźnia był kręcony fragment filmu "Pułkownik Kwiatkowski".