Generalny konserwator zabytków

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Generalny Konserwator Zabytków - najwyższy organ ochrony zabytków (zwierzchnik służby konserwatorskiej) w Polsce. Działa zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w imieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Niegdyś była to funkcja sprawowana przez ekspertów, obecnie (od czasów Aleksandry Jakubowskiej) jest to urząd polityczny, w randze wiceministra (sekretarza lub podsekretarza stanu) w ministerstwie właściwym do spraw kultury i dziedzictwa narodowego, obsadzany przez aktualnie rządzącą partię.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Historia organu

Funkcja Generalnego Konserwatora Zabytków istniała w II RP - w latach 1930-1937 sprawował ją Jerzy Remer. Po wojnie, w latach PRL stanowisko to trwale związane było ze stanowiskiem Dyrektora Zarządu Muzeów i Ochrony Zabytków (ZMiOZ) Ministerstwa Kultury i Sztuki.

W latach 1991-1999 Generalny Konserwator Zabytków kierował Państwową Służbą Ochrony Zabytków i był przełożonym wojewódzkich konserwatorów zabytków. W 1996 r. wojewódzcy konserwatorzy zabytków zostali podporządkowani poszczególnym wojewodom (stając się częścią wojewódzkiej administracji zespolonej), a Generalny Konserwator Zabytków kierował tylko Biurem Ochrony Zabytków w Warszawie. W 1999 r. nazwa "Państwowa Służba Ochrony Zabytków" zmieniona została na "Służba Ochrony Zabytków". W latach 1999-2002 Generalny Konserwator Zabytków zyskał status ministra działając przy pomocy wydzielonego z Ministerstwa Kultury Urzędu Generalnego Konserwatora Zabytków (UGKZ), który miał rangę urzędu centralnego, a który został zlikwidowany z dniem 1 lipca 2002 r. Od tego czasu Generalny Konserwator Zabytków ponownie stał się częścią aparatu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jego zadania obsługuje Departament Ochrony Zabytków Ministerstwa.

Od początku kadencji obecnego Generalnego Konserwatora Zabytków trwają prace legislacyjne nad ponownym wydzieleniem z administracji wojewódzkiej Służby Ochrony Zabytków (tj. wojewódzkich konserwatorów zabytków i ich urzędów) i jej podporządkowaniem bezpośredno Generalnemu Konserwatorowi Zabytków.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Zadania

Zgodnie z obowiązującą obecnie ustawą z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do zadań wykonywanych przez Generalnego Konserwatora Zabytków należy, w szczególności:

opracowywanie krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
realizacja zadań wynikających z krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami oraz z koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania kraju;
podejmowanie działań związanych ze wspieraniem rozwoju regionalnego i realizacji kontraktów wojewódzkich w sprawach opieki nad zabytkami;
prowadzenie krajowej ewidencji zabytków i krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem;
wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń w sprawach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych;
organizowanie i prowadzenie kontroli w zakresie przestrzegania oraz stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
sprawowanie nadzoru nad działalnością wojewódzkich konserwatorów zabytków;
promowanie badań naukowych w zakresie konserwacji zabytków;
organizowanie szkoleń dla służb konserwatorskich;
organizowanie konkursów promujących opiekę nad zabytkami, w tym przyznawanie wyróżnień, nagród pieniężnych lub rzeczowych;
opiniowanie wniosków o nadanie odznaki „Za opiekę nad zabytkami”;
współpraca z organami administracji publicznej w sprawach ochrony zabytków;
organizowanie szkoleń w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
podejmowanie działań dotyczących troski o zabytki związane z historią Polski, pozostające poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.