Guernsey

	Bailiwick of Guernsey; Bailliage de Guernesey; Baliwat Guernsey
Flaga Guernsey	Herb Guernsey
	Hymn: God Save the Queen¹; ; (Boże, chroń Królową)
Język urzędowy	angielski, francuski
Stolica	Saint Peter Port
Ustrój polityczny	monarchia parlamentarna
Głowa państwa	Zależność od brytyjskiej Korony
Status terytorium	Dependencja Korony brytyjskiej
Zależne od	Wielkiej Brytanii
Głowa terytorium	królowa Elżbieta II
Baliw	baliw Geoffrey Rowland
Szef rządu	szef ministrów Lyndon Trott
Gubernator	gubernator Fabian Malbon
Powierzchnia; • całkowita; • wody śródlądowe	205. na świecie; 78 km²; 0
Liczba ludności (2009); • całkowita ; • gęstość zaludnienia; • narodowości	203. na świecie; 65,484; 836 osób/km²; Guernejska (65%); Brytyjska (25%); Inne, w tym portugalska, francuska i irlandzka (10%)
Jednostka monetarna	funt Guernsey, funt brytyjski (GGP, GBP)
Rok utworzenia	wydzielenie z Księstwa Normandii; 1204
Religia dominująca	Anglikanizm (65%)
Strefa czasowa	UTC 0 - zima; UTC+1 - lato
Kod ISO 3166	GG/GGY/831
Domena internetowa	.gg
Kod samochodowy	GBG
Kod telefoniczny	+44-1481
Terytoria autonomiczne	Alderney, Sark, Herm
	¹ - równorzędnie z Sarnia Cherie, odgrywanym przy najważniejszych świętach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy terytorium zależnego od Wlk. Brytanii, wysp na Kanale La Manche. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Guernsey.

Guernsey (Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey.

Posiada specyficzny status Dependencji Korony brytyjskiej - nie stanowi formalnie części Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, ani Unii Europejskiej.

Guernsey podobnie jak Jersey, są de facto terytoriami zależnymi Wielkiej Brytanii (zależność ta wynika jednak z tradycji a nie jest zależnością de iure), jednak nie należą do Unii Europejskiej. Kwestią obrony oraz spraw zagranicznych zajmuje się Wielka Brytania, zaś sprawami administracyjnymi, sądownictwem, gospodarką oraz finansami - lokalne władze.

[edytuj] Geografia

Zachodnie wybrzeże wyspy to długie piaszczyste plaże, południowy brzeg zdominowany jest przez sięgające 100 metrów klify, zaś na wschodnim brzegu rozciąga się miasto St. Peter Port. Najwyższy punkt na wyspie - Hautnez - wznosi się 110,6 m n.p.m. Na wyspie bywają łagodne zimy oraz stosunkowo chłodne lata.

[edytuj] Historia

Pierwsze ślady człowieka na wyspie pochodzą z prehistorii, z neolitu, kiedy Wyspy Normandzkie miały połączenie lądowe z kontynentalną Europą. Około roku 6000 p.n.e. w wyniku podniesienia się poziomu oceanów terytoria te zostały odcięte od lądu, a wraz z nimi - ich mieszkańcy.

Wykopaliska archeologiczne w St. Peter Port potwierdziły, że w bliższym współczesności horyzoncie czasowym, od lat 50. n.e. Rzymianie wykorzystywali wyspę jako bazę handlową. W roku 1982 odkryto na dnie aktualnego portu morskiego przy wyspie rzymski statek, który obecnie pod nazwą "Asterix" jest atrakcją w "Castle Cornet". Na przełomie III i IV w., po upadku Cesarstwa Rzymskiego św. Samson założył pierwszy kościół katolicki na wyspie. W 933 roku wyspę podbili wikingowie – dając tym początek Księstwu Normandii. W 1294 duża część miejscowej populacji zginęła w wyniku starć z wojskami francuskimi. Przez kolejnych kilka wieków wyspa przejmowana była sześciokrotnie to przez Francuzów, to przez Anglików.

Podczas II wojny światowej zajęta została przez wojska niemieckie. W okresie tym połowa populacji (20 000) została przesiedlona do Anglii. Wyspę uwolniono spod niemieckiej okupacji 9 maja 1945 – dzień ten stał się świętem narodowym na Guernsey. Następnie nastąpił gwałtowny wzrost turystyki na wyspę (ok. 250 000 turystów rocznie). Lata 80. i 90. to uprzemysłowienie wyspy. W ostatnich latach obserwuje się gwałtowny przyrost sektora bankowego, co jest główną siłą napędową ekonomii wyspy.

[edytuj] Ustrój polityczny

Wyspy Guernsey, Alderney i Sark tworzą dependencję Korony brytyjskiej. Głową państwa jest królowa brytyjska Elżbieta II, reprezentowana przez gubernatora porucznika, który jest również naczelnym dowódcą wojsk. Władza ustawodawcza należy do parlamentu (Stany), zaś sądownicza do sądu królewskiego (Royal Court) i – na szczeblu lokalnym – sądów pokoju (Magistrates' Court). Terytorium dzieli się na 10 okręgów.
Święto państwowe: 9 maja Dzień Wyzwolenia (Liberation Day).

[edytuj] Atrakcje

Aquarium - La Vallette, St Peter Port - akwarium ulokowane w starym niemieckim tunelu.
Beau Sejour - Beau Sejour, St Peter Port - centrum wypoczynkowe na wyspie z widokiem na wschodnie wybrzeże. Znajduje się tu kino, teatr, duży kryty basen, sauny, korty tenisowe.
Bowl Centre - Victoria Avenue, St Sampsons - stadion sportowy.
Coach House Gallery - La Route du Longfrie, St Peter - galeria obrazów olejnych oraz akwarelowych. Co miesiąc wystawiają tutaj swoje prace nowi artyści.
Little Chapel - Les Vaubelets, St. Andrew - jedna z najmniejszych kaplic na świecie zbudowana w 1923 roku.

[edytuj] Paszporty

Obywatele państw Unii Europejskiej, Szwajcarii, Monako oraz Liechtensteinu nie muszą posiadać paszportów aby móc wjechać na wyspę, wystarczy polski "dowód osobisty" albo jego odpowiednik w przypadku innych państw UE. Wyjątkiem są obywatele Wielkiej Brytanii, którzy muszą posiadać paszport aby dostać się na wyspy. Obowiązek ten wynika jedynie z tego faktu, że w Wielkiej Brytanii nie istnieją dowody osobiste lub inne ich odpowiedniki.

Od obywateli pozostałych państw wymagany jest ważny paszport.

[edytuj] Ludność

Wyspy zamieszkują głównie Guernejczycy (65%) i Brytyjczycy (25%), a także Francuzi, Portugalczycy, Irlandczycy. Wśród religii najważniejszymi są anglikanizm (65%) i katolicyzm.