Józef Boretti

Z Wikipedii

Giuseppe (Józef) Boretti (ur. 1746 w Inzago w Lombardii, zm. 1 maja 1849 w Warszawie) – włoski budowniczy i architekt działający w Polsce.

Józef Boretti przybył do Warszawy w 1787 za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na początku mieszkał na Faworach (Żoliborzu) w dworku przy ulicy Zielonej. Następnie na Starym Mieście w kamienicy przy ulicy Kanonia pod numerem 87. Później postawił sobie własny dom przy Wójtowskiej pod numerem 1864.

Jego brat Giovanni (Jan) Boretti (ur. 1753 w Inzago, zm. 2 maja 1833 w Wilnie) również osiadł i działał w Polsce, najpierw w Warszawie i to wcześniej od swojego brata bo od 1784. Jako mularz wsławił się stawianiem w roku 1786 pierwszych konduktorów, czyli przewodników elektrycznych w Warszawie na Zamku Królewskim, pod kierunkiem ks. Bystrzyckiego, astronoma królewskiego.

Bracia działali także razem w Wilnie w 1791, kiedy to od maja do września wyreperowali facjatę i pobielili cały kościół franciszkański NP Marii "na Piaskach". Józef powrócił do Warszawy, a Jan pozostał w Wilnie, gdzie m.in. brał udział w przebudowie kościoła św. Piotra i Pawła oraz wielu innych budowlach.

Józef jako architekt, a zarazem przedsiębiorca budowlany, pracował między innymi przy przebudowie kościoła Franciszkanów w 1788, odnawianiu kolumny króla Zygmunta III Wazy w 1808, przy rozbudowie Uniwersytetu Warszawskiego. Był dostawcą przy budowie Modlina. Pod koniec życia (żył 103 lata) kupił parcelę w okolicach ulicy Siennej. Został pochowany na Powązkach, przy Alei Katakumbowej, w grobowcu rodzinnym Borettich i Maringe'ów. Córka Józefa Elżbieta Katarzyna wyszła z mąż za oficera wojsk napoleońskich, osiadłego po kampanii 1812 r w Warszawie Leonarda Ludwika Maringe (1782-1845).

Żonaty był z Barbarą Rynkiewicz (ur. 1773 w Grodnie, zmarła 27 sierpnia 1837 w Warszawie), która pochowana jest jako pierwsza w w/w grobowcu na Powązkach. Mieli ośmioro dzieci:

Feliksa Jana Marię (1798-1847)
Elżbietę Katarzynę (1800-1871)
Mariannę Apollonię (1804- 1870) - mąż Bonifacy Witkowski architekt, budowniczy województwa mazowieckiego
Izabellę Augustę (1808-1892)
Petronelę (1810-1840) - mąż Ludwik Bethier (Betcher) architekt, budowniczy województwa mazowieckiego
Anielę Józefę (1813-?)
Józefa Antoniego Juliana (1817-?)
Joannę Józefę (1820-1865)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Źródła

Archiwum Państwowe m.st. Warszawy
Stanisław Łoza, Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących (1917)
Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski w Warszawie 1790-1850, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979,
Olgierd Budrewicz, Sagi rodów warszawskich