Jarosław Abramow-Newerly

Z Wikipedii

Jarosław Abramow-Newerly (ur. 17 maja 1933 w Warszawie), polski dramatopisarz, kompozytor, autor tekstów piosenek i słuchowisk radiowych, także dziennikarz.

Syn pisarza Igora Newerlego.

Spis treści 1 Życie 2 Twórczość 2.1 Nagrody 2.2 Publikacje 2.3 Najbardziej znane piosenki 3 Przypisy 4 Linki zewnętrzne 5 Bibliografia

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Życie

W latach 1951-1955 studiował filologię polską w Uniwersytecie Warszawskim. Był jednym ze współzałożycieli (1954) Studenckiego Teatru Satyryków (STS), dla którego pisał skecze i piosenki.

Był także współzałożycielem (1956) i redaktorem naczelnym tygodnika "Od Nowa". W latach 1960-1966 był kierownikiem Redakcji Teatru Młodego Słuchacza w Naczelnej Redakcji Audycji Literackich Polskiego Radia. Od początku lat 80. mieszka w Warszawie i w Toronto. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Twórczość

Pisarz debiutował w 1955 na łamach tygodnika "Szpilki" jako satyryk. Jego pierwszym zbiorem było Myślenie ma kolosalną przyszłość (1957), grupujące pisane dla STS satyry, monologi i skecze. W (często adaptowanych dla radia) satyrycznych jednoaktówkach mówi o mitach społecznych i przemianach obyczajowych - należą do nich np. wystawione w 1964 jako tryptyk Remament i wydane w wyborze Licytacja (1964) utwory Licytacja ("Dialog" 1961/12), Śmierć po latach i Wielki kochanek oraz komedia Duże jasne napisana razem z Andrzejem Jareckim (wystawiona w 1962, wydana w 1965). Sztuka Anioł na dworcu (wystawiona w 1962, wydana w 1965), za którą pisarz otrzymał nagrodę im. Piętaka, wychodząc od prostej anegdoty przechodzi do ogólnej refleksji nad względnością prawdy i świata. Sztuka ta łączy tendencje awangardowe z polskimi tradycjami jasełkowymi, opiera się także na formule teatru w teatrze.

Problematykę konfrontacji tradycji z nowoczesnością podejmują sztuki Derby w pałacu ("Dialog" 1966/4, wystawiona w 1966) i Kilk-klak ("Dialog" 1972/6, wystawiona w 1972), a problematykę postawy człowieka wobec norm społecznych i jego zagubienia w społeczeństwie w sztukach Ucieczka z wielkich bulwarów ("Dialog" 1969/3, wystawiona w 1969) i Darz bór ("Dialog" 1974/10, wystawiona w 1974). Realistyczny aspekt tych sztuk przeplata się z humorem absurdalnym.

Jarosław Abramow-Newerly jest także autorem słuchowisk, tekstów i muzyki do piosenek, m.in. Piosenka o okularnikach (wykonywana m.in. przez Tadeusza Łomnickiego, Sławę Przybylską, Zofię Kucównę i Annę Marię Jopek), Bogdan, trzymaj się (utwór napisany i skomponowany dla Bohdana Łazuki, Widzisz, mała (śpiewana przez Sławę Przybylską i Adriannę Biedrzyńską), Mówiłam żartem (śpiewana przez Igę Cembrzyńską).

Abramow-Newerly jest również twórcą spektakli i widowisk telewizyjnych oraz kompozytorem (m.in. muzyki do tekstów Agnieszki Osieckiej). Wydania zbiorowe jego utworów to m.in. Dramaty (1975), Co pan zgłasza? (1977, satyry) i Pięć minut sławy (1978, słuchowiska radiowe). Istnieją też ich przekłady na kilkanaście języków.

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Nagrody

• 1965 - Nagroda im. Piętaka za sztukę "Anioł na dworcu"
• 1967 - Nagroda im. Kościelskich za sztukę "Anioł na dworcu"

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Publikacje

• proza
  • 1964 - Licytacja
  • 1977 - Co pan zgłasza? , Warszawa, Czytelnik, 1977
  • 1978 - Pięć minut sławy
  • 1979 - Skok przed siebie
  • 1990 - Alianci, Białystok, "Versus", 1990, ISBN 83-7045-011-3
  • 1991 - Pan Zdzich w Kanadzie, Rosner & Wspólnicy, 2002, ISBN 83-89217-12-0
  • 2000 - Nawiało nam burzę, Warszawa, Twój Styl, ISBN 83-7163-171-5
  • 2000 - Lwy mojego podwórka, Warszawa, Twój Styl^[1]
  • 2002 - Młyn w piekarni, Warszawa, Rosner & Wspólnicy, 2002, ISBN 83-89217-00-7
  • 2003 - Lwy wyzwolone, Warszawa, Rosner & Wspólnicy, 2006, ISBN 83-89217-25-2
  • 2005 - Lwy STS-u, Warszawa, Rosner & Wspólnicy, 2005, ISBN 83-89217-64-3
• dramaty
  • 1966 - Derby w pałacu
  • 1967 - Anioł na dworcu
  • 1972 - Klik-klak
  • 1974 - Darz bór
  • 1975 - Dramaty, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975
  • 1984 - Maestro, Warszawa, Czytelnik, ISBN 83-07-01229-5, wystawiony m.in. przez Kazimierza Dejmka w Teatrze Polskim w Warszawie z Ignacym Machowskim w roli tytułowej
  • Dno nieba (libretto musicalu)
• słuchowiska radiowe
  • 1979 - Bajadera, Warszawa, Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1979, ISBN 83-212-0010-9
  • 1984 - Słowik Warszawy

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Najbardziej znane piosenki

• Bohdan, trzymaj się
• Chyba tak (współaut. Z. Fedecki)
• I była plaża
• Kierownik kina (współaut. A. Jarecki)
• Ładny kram, jestem sam
• Miłość na prowincji
• Mówiłam żartem (współaut. Agnieszka Osiecka)
• Piękne dziewczęta na ekrany
• Piosenka o okularnikach (współaut. A. Osiecka)
• W sobotę
• Widzisz, mała (współaut. A. Osiecka)
• Zrewiduj mnie (współaut. A. Osiecka)

 encyklopedia sztuki
Przypisy

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Linki zewnętrzne

• Wywiad z pisarzem na stronach Polskiego Radia

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Bibliografia

• Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Jarosław Abramow-Newerly, s. 1.