Koncerty fortepianowe

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Klawiatura fortepianu

Chronologiczna (uporządkowana według dat urodzin kompozytorów) lista koncertów fortepianowych (oraz innych utworów na fortepian i orkiestrę o charakterze koncertującym), które w znaczący sposób przyczyniły się do rozwoju gatunku, zdobyły trwałą pozycję w historii muzyki oraz są często wykonywane do dnia dzisiejszego.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Barok

Johann Sebastian Bach (1685-1750): Koncert fortepianowy d-moll BWV 1052 (ok. 1730 - 1733) - skomponowany jako koncert klawesynowy (najprawdopodobniej na podstawie koncertu skrzypcowego innego kompozytora), współcześnie często wykonywany jako koncert fortepianowy; Koncert fortepianowy A-dur BWV 1055 (ok. 1730 - 1733) - skomponowany jako koncert klawesynowy (przypuszczalnie na podstawie koncertu skrzypcowego lub organowego innego kompozytora), współcześnie często wykonywany jako koncert fortepianowy; Koncert fortepianowy f-moll BWV 1056 (ok. 1730 - 1733) - skomponowany jako koncert klawesynowy (przypuszczalnie na podstawie koncertu skrzypcowego innego kompozytora), współcześnie często wykonywany jako koncert fortepianowy; Koncert na 2 fortepiany C-dur BWV 1061 (ok. 1727 - 1730) - według niektórych źródeł transkrypcja koncertu skrzypcowego d-moll J. S. Bacha (BWV 1043); Koncert na 3 fortepiany C-dur BWV 1064 (ok. 1727 - 1730) - skomponowany według niektórych źródeł jako koncert klawesynowy, współcześnie często wykonywany jako koncert na 3 fortepiany

[edytuj] encyklopedia sztuki
Klasycyzm

Joseph Haydn (1732-1809): Koncert fortepianowy D-dur Hob. XVIII/11 (ok. 1785)
Johann Christian Bach (1735-1782): Koncert fortepianowy B-dur, op. 13 nr 4 - napisany pierwotnie na klawesyn i w tej postaci również wykonywany
Wolfgang Amadeusz Mozart (1756-1791): I Koncert fortepianowy F-dur KV 37 (1767); II Koncert fortepianowy B-dur KV 39 (1767); III Koncert fortepianowy D-dur KV 40 (1767); IV Koncert fortepianowy G-dur KV 41 (1767); Trzy koncerty fortepianowe na bazie sonat Johanna Christiana Bacha D-dur, G-dur i E-dur KV 107 (1770 - 1772) - nie były zawarte w Alte Mozart-Ausgabe - pierwszym zbiorze dzieł Mozarta i dlatego nie otrzymały kolejnych numerów; V Koncert fortepianowy D-dur KV 175 (1773); VI Koncert fortepianowy B-dur KV 238 (1776); VII Koncert na 3 fortepiany F-dur KV 242 (1776); VIII Koncert fortepianowy C-dur KV 246 (1776); IX Koncert fortepianowy Es-dur KV 271 (1777) - tzw. "Jeune homme" (Eroica Mozarta); X Koncert na 2 fortepiany Es-dur KV 365 (1779); XI Koncert fortepianowy F-dur KV 413 (1782/1783); XII Koncert fortepianowy A-dur KV 414 (1782); XIII Koncert fortepianowy C-dur KV 415 (1782/1783); XIV Koncert fortepianowy Es-dur KV 449 (1784); XV Koncert fortepianowy B-dur KV 450 (1784); XVI Koncert fortepianowy D-dur KV 451 (1784); XVII Koncert fortepianowy G-dur KV 453 (1784); XVIII Koncert fortepianowy B-dur KV 456 (1784); XIX Koncert fortepianowy F-dur KV 459 (1784); XX Koncert fortepianowy d-moll KV 466 (1785) - (jedyny znany koncert Mozarta w XIXw ); XXI Koncert fortepianowy C-dur KV 467 (1785)- dzięki spopularyzowaniu przez film szwedzkiego reżysera Bo Widerberga części środkowej koncertu (Andante) znany jako "Elwira Madigan"; XXII Koncert fortepianowy Es-dur KV 482 (1785); XXIII Koncert fortepianowy A-dur KV 488 (1786); XXIV Koncert fortepianowy c-moll KV 491 (1786); XXV Koncert fortepianowy C-dur KV 503 (1786); XXVI Koncert fortepianowy D-dur "Koronacyjny" KV 537 (1788); XXVII Koncert fortepianowy B-dur KV 595 (1791)- pożegnanie z życiem
Ludwig van Beethoven (1770-1827): I Koncert fortepianowy C-dur, op. 15 (1798); II Koncert fortepianowy B-dur, op. 19 (1795); III Koncert fortepianowy c-moll, op. 37 (1800); IV Koncert fortepianowy G-dur, op. 58 (1807); V Koncert fortepianowy Es-dur "Cesarski", op. 73 (1811)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Romantyzm i neoromantyzm

John Field (1782-1837): II Koncert fortepianowy As-dur, H. 31 (1811); IV Koncert fortepianowy Es-dur, H. 28 (1814/1819)
Carl Maria von Weber (1786-1826): Konzertstück f-moll, op. 79 (1821)
Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-47): I Koncert fortepianowy g-moll, op. 25 (1831); II Koncert fortepianowy d-moll, op. 40 (1837)
Fryderyk Chopin (1810-1849): Wariacje na temat "La ci darem la mano" B-dur na fortepian i orkiestrę, op. 2 (1827); Fantazja polska ("Grande Fantaisie sur des aires nationaux polonais") na fortepian i orkiestrę, op. 13 (1828); Rondo à la Krakowiak ("Grand rondeau de concert à la Krakowiak") na fortepian i orkiestrę, op. 14 (1828); I Koncert fortepianowy e-moll, op. 11 (1829-1830) - dedykowany Friedrichowi Kalkbrennerowi; II Koncert fortepianowy f-moll, op. 21 (1829) - dedykowany Delfinie Potockiej; Andante spianato i Polonez Es-dur na fortepian i orkiestrę, op. 22 (1830-1836) lub (1830/1834)
Robert Schumann (1810–1856): Koncert fortepianowy a-moll, op. 54 (1841-45)
Ferenc Liszt (1811-1886): I Koncert fortepianowy Es-dur, S/G124 (1849) - dedykowany angielskiemu kompozytorowi i pianiście Henrykowi Litolffowi; II Koncert fortepianowy A-dur, S/G125 (1849/1861); "Danse macabre" ("Totentanz") na fortepian i orkiestrę, S/G126 (1849) - znany także jako "Taniec śmierci" lub "Taniec szkieletów", parafraza (wariacje) na temat sekwencji z chorału gregoriańskiego "Dies irae"; Fantazja węgierska na fortepian i orkiestrę, S/G123 (1852/1860) - utwór znany początkowo jako Fantazja na węgierskie tematy ludowe jest swobodnym opracowaniem XIV Rapsodii węgierskiej na fortepian Liszta
Henry Litolff (1818-1891): IV koncert symfoniczny (Concerto symphonique) d-moll na fortepian i orkiestrę, op. 102 (ok. 1852) - druga część koncertu (Scherzo) zyskała dużą popularność i często wykonywana jest samodzielnie
César Franck (1822-1890): Wariacje symfoniczne na fortepian i orkiestrę (1885)
Anton Rubinstein (1829-1894): IV Koncert fortepianowy g-moll, op. 70 (1864)
Johannes Brahms (1833-1897): I Koncert fortepianowy d-moll, op. 15 (1854-1858); II Koncert fortepianowy B-dur, op. 83 (1878-1881)
Camille Saint-Saëns (1835-1921): II Koncert fortepianowy g-moll, op. 22 (1868); IV Koncert fortepianowy c-moll, op. 44 (1877); V Koncert fortepianowy F-dur "Egipski", op. 103 (1896)
Piotr Czajkowski (1840-1893): I Koncert fortepianowy b-moll, op. 23 (1874-1875) - dedykowany kompozytorowi i dyrygentowi Hansowi von Bülow
Antonín Dvořák (1841-1904): Koncert fortepianowy g-moll, op. 33 (1876)
Edvard Grieg (1843-1907): Koncert fortepianowy a-moll, op. 16 (1869)
Gabriel Fauré (1845-1924): Ballade na fortepian i orkiestrę, op. 19 (1881) - początkowo zaplanowana jako utwór na fortepian solo, ale została uznana za zbyt trudną przez F. Liszta, któremu kompozytor przedstawił pierwszą wersję utworu; Fantaisie na fortepian i orkiestrę, op. 111 (1919) - zadedykowana Alfredowi Cortot
Ignacy Jan Paderewski (1860-1941): Koncert fortepianowy a-moll, op. 17, (1884-1888); Fantazja polska na fortepian i orkiestrę, op. 19 (1893) - Fantazja polska na tematy oryginalne (pełny tytuł utworu) zadedykowana została księżnej Rachel de Brancovan
Claude Debussy (1862-1918): Fantazja na fortepian i orkiestrę, (1889-1890)
Richard Strauss (1864-1949): Burleska na fortepian i orkiestrę d-moll, (1885)
Ferruccio Busoni (1866-1924): Koncert fortepianowy C-dur (z chórem męskim), op. 39 (1901-1904); "Indianische Fantasie" ("Fantazja indiańska") na fortepian i orkiestrę, op. 44 (1913)
Sergiusz Rachmaninow (1873-1943): I Koncert fortepianowy fis-moll, op. 1 (1891/1917); II Koncert fortepianowy c-moll, op. 18 (1900-1901); III Koncert fortepianowy d-moll, op. 30 (1909); IV Koncert fortepianowy g-moll, op. 40 (1927/1938); Rapsodia na temat Paganiniego a-moll na fortepian i orkiestrę, op. 43 (1934)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Muzyka współczesna

Maurice Ravel (1875-1937): Koncert fortepianowy D-dur na lewą rękę (Concerto pour la main gauche) (1929-1933) - dedykowany Paulowi Wittgensteinowi; Koncert fortepianowy G-dur (1929-1933)
Manuel de Falla (1876-1946): Noce w ogrodach Hiszpanii, G. 49 (1909-1916) - koncert fortepianowy
Béla Bartók (1881-1945): I Koncert fortepianowy (1926); II Koncert fortepianowy (1931); III Koncert fortepianowy (1945)
Karol Szymanowski (1882-1937): IV Symfonia (Symphonie concertante) na fortepian i orkiestrę, op. 60 (1932)
Igor Strawiński (1882-1971): Capriccio na fortepian i orkiestrę (1929)
Sergiusz Prokofiew (1891-1953): I Koncert fortepianowy Des-dur, op. 10 (1911-1912); II Koncert fortepianowy g-moll, op. 16 (1913); III Koncert fortepianowy C-dur, op. 26 (1917-1921); IV Koncert fortepianowy B-dur na lewą rękę, op. 53 (1931); V Koncert fortepianowy G-dur, op. 55 (1918/1932)
Darius Milhaud (1892-1974): IV Koncert fortepianowy, op. 295 (1949)
Walter Piston (1894-1976): Concertino na fortepian i orkiestrę kameralną (1937)
George Gershwin (1898-1937): Koncert fortepianowy F-dur (1925)
Francis Poulenc (1899-1963): Koncert na dwa fortepiany d-moll, FP 61 (1932); Koncert fortepianowy cis-moll, FP 146 (1950)
Panczo Władigerow (1899-1978): III Koncert fortepianowy b-moll, op. 31 (1937)
Aram Chaczaturian (1903-1978): Koncert fortepianowy Des-dur (1936)
Dymitr Kabalewski (1904-1987): I Koncert fortepianowy a-moll, op. 9 (1928); II Koncert fortepianowy g-moll, op. 23 (1935/1973); III Koncert fortepianowy D-dur, op. 50 (1952)
Dymitr Szostakowicz (1906-1975): I Koncert na fortepian, trąbkę i orkiestrę c-moll, op. 35 (1933); II Koncert fortepianowy F-dur, op. 102 (1957) - dedykowany synowi kompozytora, Maksymowi Szostakowiczowi
Stefan Kisielewski (1911-1991): Koncert fortepianowy (1980-1991)
Jean-René Françaix (1912-1997): Concertino na fortepian i orkiestrę (1934)
Benjamin Britten (1913-1976): Ballada szkocka na 2 fortepiany i orkiestrę, op. 26 (1941)
Witold Lutosławski (1913-1994): Koncert fortepianowy (1988)
Andrzej Panufnik (1914-1991): Koncert fortepianowy (1961/1982)
Alberto Ginastera (1916-1983): I Koncert fortepianowy, op. 28 (1961)
Kazimierz Serocki (1922-1981): Pianophonie na fortepian, media elektroniczne i orkiestrę (1978)
Wojciech Kilar (ur. 1932): Koncert na fortepian i orkiestrę (1996-1997)
Krzysztof Meyer (ur. 1943): Koncert na fortepian i orkiestrę (1988-1989)
Paweł Szymański (ur. 1953): Koncert na fortepian i orkiestrę (1994)