Meble

Z Wikipedii

Wnętrze dawne z meblami

Meble to sprzęty użytkowe przeznaczone do wyposażenia wnętrz mieszkalnych i publicznych. W odróżnieniu od stałych elementów wyposażenia wnętrz (schody, boazeria) meble są ruchomościami. Oprócz cech użytkowych meble posiadają też walory dekoracyjne, reprezentacyjne.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Kryteria podziału mebli

[edytuj] encyklopedia sztuki
Funkcja

wg sposobu użytkowania:

do pracy i spożywania posiłków – np. stół, biurko
do leżenia i wypoczynku – np. leżanka, łóżko
do siedzenia – np. krzesło, fotel
do przechowywania przedmiotów – np. szafa, komoda
uzupełniające i pomocnicze – np. podnóżek, kwietnik
wielofunkcyjne – np. meblościanka, półkotapczan

[edytuj] encyklopedia sztuki
Przeznaczenie

wg miejsca użytkowania np.:

kościelne – ambona, konfesjonał, stalle
sklepowe – lada, kontuar, regał
restauracyjne – bufet, bar, szynkwas,
szkolne – ławka szkolna, katedra = mównica,
biurowe – regał, biurko
koszarowe – prycza,
okrętowe – koja,
mieszkaniowe – bieliźniarka, krzesło, tapczan
hotelowe – łóżko, szafa
itp.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Materiał

wg materiału przeważającego w konstrukcji:

drewniane – takie , w których podstawę konstrukcyjną tworzą elementy wykonane z drewna lub materiałów drewnopochodnych
metalowe – podstawa konstrukcji to elementy metalowe
kamienne
z tworzyw sztucznych – pneumatyczne, skorupowe

[edytuj] encyklopedia sztuki
Sposób obróbki

stolarskie – typowe stolarskie, rzeźbione, toczone
gięte – typowe gięte, gięto-klejone, wyplatane ("koszykowe" z wikliny, "trzcinowe" z trzciny)
tapicerowane – powierzchnie użytkowe lub też wszystkie powierzchnie widoczne pokryte są materiałami obiciowymi na wyściółce, np. tkaniną, skórą czy skajem.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Sposób wykończenia powierzchni

z widocznym podłożem (przezroczyste) – lakierowanie, woskowanie, politurowanie
z niewidocznym podłożem (kryjące) – malowanie = polichromia, emaliowanie, laka
specjalne – laminowanie, lazurowanie, złocenie, marketeria, intarsja, inkrustacja, okleinowanie (fornir)

[edytuj] encyklopedia sztuki
Konstrukcja

[edytuj] encyklopedia sztuki
Meble szkieletowe

- stojakowe lub kratowe

bezoskrzyniowa
oskrzyniowa
deskowa
krzyżakowa
kolumnowa

[edytuj] encyklopedia sztuki
Meble skrzyniowe

konstrukcja – stojakowa, wieńcowa lub oskrzyniowa
w odmianach – deskowa, płycinowa (ramowo-płycinowa), płytowa

[edytuj] encyklopedia sztuki
Historia mebla

Pierwsze meble znane były już w neolicie.

Znani meblarze artyści okresu baroku to Jean Goujon, Hugo Sambin, Hans Vredeman de Vries i Ingo Jones.

Bardziej znane style w meblarstwie – nazwy zapożyczone od władców lub od twórców:

- we Francji: Ludwika XIV, Styl regencji, Ludwika XV, Ludwika XVI, Styl dyrektoriatu, Styl empire, meble Boulle'a
- w Anglii: Tudorów, Stuartów, georgiański, wiktoriański, Sheratona, Adamów, Hepplewhitea, Jacoba, Chippendale'a, Morrisa
- w Niemczech: biedermeier, Thoneta
- w Polsce: Księstwa Warszawskiego, gdańskie, kolbuszowskie

[edytuj] encyklopedia sztuki
Pojęcia związane z meblami

Zestaw mebli to pewien zbiór mebli o skorelowanej formie plastycznej i konstrukcyjnej pozwalającej na różnorodne ich zestawianie. Często są to "meble w paczkach", do samodzielnego montażu.

Komplet mebli, "garnitur mebli", to zbiór mebli o określonym składzie, funkcji i przeznaczeniu, np. komplet gabinetowy, młodzieżowy, kuchenny, "sypialnia", "jadalnia" itp.

Meble regionalne powiązane są formą i konstrukcją z elementami folkloru danego obszaru, np.: zakopiańskie, kurpiowskie, kaszubskie itp. Meble nawiązujące formą do mebli wiejskich, to meble w stylu "rustykalnym".

Meble zabytkowe to meble wytwarzane w różnych okresach historycznych i zawierające w sobie cechy charakterystyczne dla danej epoki, czy też okresu historycznego, zachowane w jak najmniej zmienionej formie do naszych czasów. Współczesne meble naśladujące style minionych epok i nawiązujące konwencją formy do mebli dawnych epok to "meble retro" lub "meble stylowe".

[edytuj] encyklopedia sztuki
Zawody związane z meblami

Specjaliści od wyrobu mebli to: stolarz, meblarz, tapicer. Ebenista to wytwórca mebli artystycznych fornirowanych i intarsjowanych; pierwotnie stolarz wyrabiający meble z hebanu. Zlecenie wykonania mebli to obstalunek.