Msza (muzyka)

Z Wikipedii

Brak wersji przejrzanej

Wielka msza żałobna Francois Joseph Gosseca wykonywana przez Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk"

Msza jest to forma wokalna lub wokalno-instrumentalna muzyki liturgicznej mająca budowę cykliczną.

Msza przeznaczona była do wykonania w Kościele katolickim podczas liturgii mszy. Na mszę składają się 2 rodzaje śpiewów:

Ordinarium missae, czyli stałe części mszy ze stałymi tekstami (Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus, Agnus Dei)
Proprium missae, czyli części mszy ze zmiennymi tekstami zależnymi od uroczystości (graduał, alleluja, sekwencja, communio).

Do X wieku msze śpiewano jednogłosowo (chorał), później wielogłosowo w technice organum. Od XVII wieku w obrządku rzymskokatolickim wprowadzono towarzyszenie instrumentów muzycznych. W kościele prawosławnym i unickim zachowany został do dzisiaj pierwotny sposób wykonywania mszy a cappella.

Pod względem wykorzystania materiału muzycznego msze dzielimy na:

msza oparta na cantus firmus - gdzie c.f. występuje w tenorze (później również w sopranie), a pochodził głównie z chorału gregoriańskiego.
msza przeimitowana - forma ta powstała przez ujednolicenie rytmiczne wszystkich głosów, rezygnację z cantus firmus w długich wartościach. Polegała ona na tym, że utwór podzielony był na odcinki, które imitowane były przez kolejne głosy.
missa parodia - oparta była na istniejącej już kompozycji polifonicznej własnej lub obcej. Kompozytor mógł zmienić ilości głosów w kompozycji, mógł ją modyfikować.
missa sine nomine (msza bezimienna)- była zbudowana na melodii pochodzącej z inwencji kompozytora

Podział mszy w zależności od ilości części cyklicznych:

missa brevis - msza krótka, zwana też zwykłą, składająca się jedynie z dwóch części: Kyrie i Gloria
missa solemnis - msza uroczysta, rozbudowana