 |
Robert Capa
Z Wikipedii
| Robert Capa | |
 Robert Capa w 1937 roku na zdjęciu Gerdy Taro |
|
| Urodzony | 22 października 1913 Budapeszt |
| Zmarł | 25 maja 1954 Thai-Binh, Wietnam |
| Zawód | fotograf |
Robert Capa, właśc. Endré Ernő Friedmann (ur. 22 października 1913 w Budapeszcie, zginął tragicznie 25 maja 1954 w Thai-Binh w Wietnamie) – węgierski fotoreporter. Jeden z najważniejszych fotografów XX wieku.
Fotografował m. in. wydarzenia hiszpańskiej wojny domowej, II wojny światowej, I wojny izraelsko-arabskiej i I wojny indochińskiej. Jego brat, Cornell Capa, również był fotoreporterem.
Wywodził się ze zlaicyzowanej rodziny węgierskich Żydów. W 1931 r. opuścił kraj ojczysty i przeniósł się do Berlina. Studiował tam nauki polityczne na berlińskim uniwersytecie w latach 1931-1933.
Był fotografem samoukiem i w 1931 roku zaczął pracować jako asystent w laboratorium fotograficznym w wydawnictwie Ullstein. W latach 1932 i 1933 pracował jako asystent fotografa w agencji prasowej Dephot, której właścicielem był Simon Guttman. Zauważył on szybko, że Capa ma oko. Pożyczył mu aparat Leica, którym miał realizować swoje pierwsze zlecenia. Jednym z nich było sfotografowanie Trockiego, który w Kopenhadze miał pojawić się na zjeździe o tematyce rosyjskiej Rewolucji. Nie miał wtedy ukończonych jeszcze dziewiętnastu lat.
W 1933 r., ze względu na dojście Hitlera do władzy, przeprowadził się do Paryża. Poznał tam trzy osoby, które na zawsze odmieniły jego życie. Henriego Cartiera-Bressona, młodego polskiego fotografa Dawida Szymina, znanego jako Chim, i Gerdę Taro (Gerdę Pohorylles). Wszyscy pracowali w agencji fotograficznej Alliance Photo. Zmienił tam nazwisko na Robert Capa i rozpoczął pracę jako fotograf niezależny.
W latach 1936-1939 przebywał w Hiszpanii i fotografował zdarzenia ówczesnej wojny domowej. Dzięki wykonanym wtedy zdjęciom stał się sławny w Paryżu. Pierwsza seria zawierała Śmierć hiszpańskiego republikanina, które do dziś jest jego najbardziej znaną i najszerzej omawianą pracą. Od tej chwili stał się korespondentem wojennym. Podróżował po Chinach, Włoszech, Francji, Niemczech i Izraelu. Na początku II wojny światowej znajdował się w Nowym Jorku. Pracował wtedy dla magazynu Life. 6 czerwca 1944 fotografował lądowanie w Normandii. Udało mu się uwiecznić to wyłącznie dzięki temu,że podróżował jako Amerykanin z amerykańskim wojskiem. Ocalało ponoć tylko 11 zdjęć. Stały się one jego najsłynniejszymi. Za wielki sukces uważa się jego fotoreportaż z powstania państwa Izrael w 1948. Po wojnie robił także portrety, m. in. Picassa, Hemingwaya, Steinbecka. Był jednym z założycieli a od 1951 r. przewodniczącym agencji fotograficznej Magnum. Przyjaciel Ernesta Hemingwaya, Gary Coopera, Gene'a Kelly, Johna Hustona, Irwina Shawa, Johna Steinbecka. Jego związek z Ingrid Bergman stał się inspiracją dla filmu Alfreda Hitchcocka Okno na podwórze[1].
Zginął wskutek wybuchu miny w Thai-Binh w Wietnamie 25 maja 1954 roku[2]. Uważany za pierwszego fotoreportera, który zmarł śmiercią tragiczną podczas akcji. Jedna z dziesiątków legend na jego temat mówi, że zginął trzymając w lewej ręce aparat fotograficzny. Było to konsekwencją motta: Jeśli twoje zdjęcia nie są dostatecznie dobre, to nie jesteś dostatecznie blisko. Od 1955 roku przyznaje się nagrodę Robert Capa Gold Medal Award.
encyklopedia sztuki
Przypisy
- ↑ Rear Window (en). W: The New York Times [on-line]. [dostęp 10 października 2008]. "Viewers may be interested to know that Hitchcock based the central relationship between Stewart and Grace Kelly on the real-life affair between his friend Ingrid Bergman and famed war photographer Robert Capa."
- ↑ Bartosz Marzec: Robili zdjęcia i ginęli, czyli historia agencji Magnum (pl). W: Rzeczpospolita [on-line]. 10-10-2008. [dostęp 10 października 2008]. "Adeptom fotoreportażu Capa powtarzał, że jeśli zdjęcie nie jest dobre, to znaczy, że jego autor nie podszedł dość blisko. Zginął w 1954 r., dokumentując odwrót Francuzów z Wietnamu. Zabiła go mina lądowa. Na ostatnim zdjęciu, jakie wykonał, widać żołnierzy idących w głąb pola ryżowego. Po prawej wznosi się grobla. Ruszył w jej stronę."
