ekspozycje sztuki
Polskie Ekspozycje Sztuki

Robinia akacjowa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Robinia akacjowa
Systematyka wg Reveala
Domena jądrowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj robinia
Gatunek robinia akacjowa
Nazwa systematyczna
Robinia pseudoacacia L.
Sp. pl. 2:722. 1753
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons
Gatunek leczniczyGatunek jadalnyGatunek trujący
Pokrój drzewa
Liście robinii akacjowej
Strąki

Robinia akacjowa, grochodrzew biały, robinia biała, grochodrzew akacjowaty (Robinia pseudoacacia L.) - gatunek drzew należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy sprowadzona została w roku 1601 r. jako drzewo ozdobne, była sadzona w parkach, później także w lasach. Samorzutnie rozprzestrzenia się w środowisku naturalnym. Gatunek inwazyjny, powoduje znaczne zmiany siedliskowe i jest trudny w zwalczaniu. Jest rośliną miododajną. Kwiaty robinii akacjowej są jadalne, ale owoce i kora trujące. Status gatunku we florze Polski: kenofit, agriofit.

Spis treści

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Morfologia

Pokrój
Drzewo dorastające do 25 m wysokości o koronie luźnej i nieregularnej. Pień rozwidla się nisko nad ziemią w grube konary. Rośnie przez ok. 30-40 lat, potem jej wzrost ustaje. Jest jak na drzewa rośliną krótkowieczną – żyje 100 do 150 lat (choć wyjątkowo zdarzają się osobniki nawet 250-letnie).
Pędy
Kora ciemna, głęboko spękana, gałązki lśniące i czerwonobrunatne, w górnej części bruzdowane, dołem gładkie. Pąki są niewidoczne, gdyż ukryte są w korku pod blizną liściową. U nasady każdego liścia występują prostopadle do pędu dwa duże, ciemnobrązowe ciernie. Ciernie te są przekształconymi przylistkami. Pomiędzy cierniami występuje blizna (nasada liścia), a pod nią ukryte są 3 pączki.
Drewno
Dostarcza cennego drewna: jasnej barwy, lekkiego, twardego, odpornego na gnicie.
Korzenie
Początkowo tworzy silny korzeń palowy, potem silnie rozrastają się korzenie boczne. Bardzo łatwo tworzy liczne odrośla korzeniowe, dzięki czemu często czasami przyjmuje krzewiastą postać.
Liście
Ulistnienie skrętoległe. Liście nieparzysto pierzastozłożone z 7-21 listków eliptycznych lub jajowatych, o zaokrąglonych końcach. Na górnej stronie są jasnozielone, na spodniej szarozielone.
Kwiaty
Motylkowe, białe z żółtą plamką na żagielku, przedsłupne, silnie pachnące i tworzące grona długości 10-20 cm. Wewnątrz korony kwiatu 10 pręcików, z których 9 jest zrośniętych, 1 pręcik jest wolny. Kwitnie od maja do czerwca, często powtarza kwitnienie. Jest owadopylna.
Owoce
Nagie, gładkie i spłaszczone strąki, od września do wiosny pozostające na drzewie. Ich długość dochodzi do 12 cm. Wewnątrz są białej barwy i zawierają 6-8 brązowawych lub czarnych nasion o nerkowatym kształcie.

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Ekologia

Występuje często w miejscach ciepłych i suchych - widne lasy, suche zarośla, zadrzewienia śródpolne. Wysusza podłoże w głębszych warstwach, natomiast wierzchnią warstwę wzbogaca w azot. W konsekwencji następuje żywiołowy rozwój roślinności azotolubnej na przykład z udziałem: pokrzywy zwyczajnej, bzu czarnego, glistnika jaskółcze ziele. Megafanerofit. Ma małe wymagania glebowe, jest natomiast rośliną światłolubną.

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Zastosowanie

  • Roślina ozdobna - Najcenniejszy gatunek robinii pod względem dekoracyjności i zapachu kwiatów. Sadzona bywa przeważnie w parkach i alejach. Jej ozdobnymi walorami są kwiaty, liście i piękny kształt korony. Dobrze znosi cięcie, często też jej korona bywa zagęszczana i formowana przez systematyczne przycinanie.
  • Roślina miododajna - miód akacjowy.
  • Roślina lecznicza :
    • Surowiec zielarski : kwiaty (Flos Pseudoacaciae = Flos Robiniae). Zawierają olejki eteryczne, kwasy organiczne, flawonoidy, sole mineralne, cukry, garbniki.
    • Działanie : moczopędne, rozkurczowe, żółciopędne. Naparów i wyciągów używa się w stanach zapalnych dróg moczowych i nerek, uszkodzeniu nerek przez trucizny, przy niewydolności krążenia a także dla pobudzenia trawienia. Napary polecane są dla alergików.
    • Zbiór i suszenie : zbiera się rozkwitające kwiatostany, suszy w miejscu cienistym i przewiewnym.
  • Roślina jadalna - kwiaty są jadalne. Można je np. smażyć w cieście.
  • Drewno używane jest w stolarstwie, tokarstwie, wytwarza się też z niego wiele produktów; wodę kosmetyczną, żółty barwnik do jedwabiu i wełny. Ma dużą wartość opałową.

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Kultywary

  • 'Umbraculifera' - odmiana kulista
  • 'Bessoniana' - odmiana Bessona
  • 'Frisia'
  • 'Rozynskiana' - odmiana Rożyńskiego

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Ciekawostki

  • Najgrubsza robinia akacjowa na terenie Lasów Państwowych rośnie w miejscowości Łęgowo. Ma 507 cm obwodu i 20 metrów wysokości[1]
  • Robinia akacjowa często potocznie, ale nieprawidłowo jest nazywana akacją.
  • Nazwa robinia pochodzi od nazwiska francuskiego ogrodnika Jeana Robina, który jako pierwszy sprowadził ją do Europy.
  • Liście robinii w rytuale masońskim są symbolem nieśmiertelności, dlatego często są składane na grobach.

 encyklopedia sztuki
Przypisy

  1. Robinia pospolita (pl). Las Rysia Erysia. [dostęp 1 grudnia 2008].

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Bibliografia

  1. Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3. 
  2. anna Mazerant-Leszkowska: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6. 
  3. W. Kulesza: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. Warszawa: PWRiL, 1955. 
  4. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. 
  5. Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973. 

[edytuj]  encyklopedia sztuki
Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o akacji

Wielka Internetowa Encyklopedia Sztuki. News, artykuły, zabytki, muzea, wystawy, galerie, portfolio, antykwariat, rzeźbiarz , malarz, wydawnictwa, słownik, historia sztuki.
Wszystkie teksty oraz grafika Portalu Encyklopedii Sztuki są własnością wikipedii. Serwis encyklopedii sztuki wygenerowano dla Polskich Ekspozycji Sztuki
promujących i reklamujących w sieci internetowej Galerie Sztuki Współczesnej oraz witryny Otwartej Galerii Fotografii Artystycznej

 akt ludzie the best portret przyroda sport street photo martwa natura modelki przyroda eksperyment reportaz

bwa * aukcje sztuki * sztuka ludowa * polska sztuka * sztuka nowoczesna * malarstwo * fotografia * grafika * rzeźba * ceramika * tkanina artystyczna * rysunek * plakat * szkice * obrazy

 

© wikipedia sztuki