Seks

Z Wikipedii

Portal:
Seks

Seks to całość życia erotycznego człowieka

W znaczeniu ogólnym seks (łac. sexus - płeć) oznacza całość życia erotycznego człowieka, w znaczeniu węższym i potocznym stosunek płciowy.
Stosunek płciowy może być zbliżeniem dwóch osób płci przeciwnej (zob. heteroseksualizm) lub tej samej (zob. homoseksualizm), a także większej liczby osób (seks grupowy).

encyklopedia sztuki
Badania seksualności

Badaniem zjawisk związanych z seksualnością człowieka zajmuje się seksuologia, a leczeniem zaburzeń w tej sferze seksiatria. Specjaliści z tego zakresu to seksuolog, androlog i ginekolog oraz psycholog. Naukowe badania zachowań seksualnych mają swój początek w XX wieku.

encyklopedia sztuki
Raport Kinseya

Zobacz więcej w osobnym artykule: Raport Kinseya.

Raport, Alfred Kinsey i współpracownicy {Pomeroy, Martin, Gebhart}: Sexual behavior in the human male; 1948, Sexual behavior in the human female; 1953

Badaczem, który położył podwaliny pod nowoczesny, naukowy opis zachowań seksualnych był Alfred Kinsey. Kinsey i jego współpracownicy przeprowadzili ponad 10 000 wywiadów z dorosłymi mężczyznami i kobietami, pytając o ich praktyki seksualne (5300 mężczyzn i 5940 kobiet). Zgromadzili oni dane na temat stosunków seksualnych przedmałżeńskich i w małżeństwie, homoseksualizmu, masturbacji i innych form aktywności seksualnej oraz wzorców zachowań seksualnych w zależności od płci, wykształcenia, wyznania i innych czynników socjologicznych. Raport Kinseya zawierał ponad 500 pytań, a z badań wynikało, że 86% dorosłych ludzi żyje w sprzeczności z kodeksem obyczajowym. Badania Kinseya zapoczątkowały przełom kulturowy. W roku 1951 wiedzę z badań Kinseya rozszerzyli antropolog Clellan Ford i psycholog Frank Beach, porównując zachowania seksualne ludzi ze 190 kultur.

encyklopedia sztuki
Niektóre dane z raportu Kinseya

Seks oralny miało 60% badanych osób^[1]
Do co najmniej jednego stosunku analnego w małżeństwie przyznaje się 11% mężczyzn^[1]
Stosunki przedmałżeńskie 67-98% mężczyzn zależnie od klasy społecznej i 50% kobiet^[1]
Doświadczenia homoseksualne 37% mężczyzn i 13% kobiet.^[1] 15% mężczyzn w USA między 16 a 55 rokiem życia ma za sobą doświadczenia homoseksualne stałe bądź okresowe, z czego 18% tyle samo doświadczeń homo- i heteroseksualnych, a 4% to osoby o wyłącznie homoseksualnych przeżyciach.^[1]
Do seksu pozamałżeńskiego przyznało się 50% mężczyzn i 26% kobiet^[1]
Do korzystania z usług prostytutek przyznało się 69% mężczyzn^[1]
Masturbacja jest zjawiskiem powszechnym. Uprawia ją 92% mężczyzn i 62% kobiet.^[1]
Średnia długość prącia we wzwodzie wynosi 15,5 cm^[2]., ze średnim odchyleniem 1,96 cm (pomiary wykonywane przez osoby badane).^{[potrzebne źródło]}

encyklopedia sztuki
Badania Mastersa i Johnson

Masters & Johnson: Human sexual response; 1966, Human sexual inadequacy; 1970

Virginia Johnson i Wiliam Masters pierwsi zbadali zachowania seksualne w laboratorium, objęli nimi 312 mężczyzn i 382 kobiety. Wyniki zostały oparte o 10 000 cykli reakcji seksualnych, badanych elektrodami i przyrządami medycznymi instalowanymi w narządach. Choć badacze starali się dobierać do badań osoby, których zachowanie można traktować jako "przeciętne i zwyczajne", należy wziąć pod uwagę, że byli to ochotnicy, a zatem osoby być może łatwiej znoszące ekspozycję społeczną.

encyklopedia sztuki
Niektóre dane z badań Mastersa i Johnson

Wiele informacji dotyczących fizjologicznych reakcji człowieka w sferze seksualności pochodzi z opisywanych badań. Nieprawdą okazał się mit o różnicy między orgazmem łechtaczkowym a pochwowym, udowodniono poliorgastyczność kobiet (możliwość przeżycia kilku orgazmów w trakcie jednego zbliżenia) oraz identyczność reakcji fizjologicznych w trakcie masturbacji i stosunku seksualnego. Badania wykazały także, że około 50% małżeństw cierpi z powodu zaburzeń seksualnych, a około 45% rozwodów w USA jest spowodowanych niedopasowaniem seksualnym.

encyklopedia sztuki
Inne badania

Christensena i Carpentera 1962 - H. Christensen i T. Carpenter opublikowali badania transkulturowe, wychodząc z założenia, że rozbieżność między postawami a zachowaniem seksualnym jest ważnym czynnikiem przystosowania lub nieprzystosowania emocjonalnego i seksualnego. Stwierdzono, że rozbieżności między postawami a zachowaniem seksualnym skłaniają się na niekorzyść postaw (zachowanie swobodniejsze od postawy).
Schofielda 1965 - Mike Schofield przeprowadził w Wielkiej Brytanii badania reprezentatywne postaw i zachowań seksualnych młodzieży. Wynikało z nich, że nieznaczny odsetek młodzieży akceptował stosunki przedmałżeńskie i uprawiał je. Badania panelowe dowiodły, że młodzi Anglicy zachowywali się niezgodnie z własnymi postawami i masowo przeszli inicjację seksualną przed małżeństwem.
Herthofta 1968
Schnabla 1972
Siguscha i Schmidta 1973 - Volkmar Sigusch i Günter Schmidt badali w RFN rozwój socjoseksualny, postawy i zachowania seksualne młodzieży licealnej. Raport ten poddaje rewizji te poglądy, dotyczące postaw seksualnych młodzieży, które nie znajdowały dotychczas oparcia w wynikach badań empirycznych. (...)większość młodzieży nastawia się na założenie małżeństwa i rodziny oraz opowiada za miłością i wiernością seksualną (...) kładzie nacisk na związki uczuciowe, na podłożu których podejmuje stosunki seksualne (...).
Synteza Iry Reissa - Ira Reiss doszedł do wniosku, że etyka seksualna w wyraźny sposób ewoluuje we wszystkich środowiskach i nowa moralność seksualna jest dziełem młodych. Stwierdza się zmniejszenie poczucia winy oraz konfliktów moralnych związanych z inicjacją, co jest skutkiem wzrostu oświaty medycznej. Nie stwierdza się wśród młodzieży dewaluacji takich pojęć jak miłość, wierność, obyczajowość młodzieżowa zastąpiła dawną monogamię kilku przejściowymi monogamiami przed ślubem, zgodnie z przekonaniami większości młodzieży rygory monogamii, wierności, lojalności obowiązują dopóty, dopóki partnerzy czują się ze sobą dobrze.

encyklopedia sztuki
Zachowania seksualne

Seksualność to popularny temat w sztuce

Z tym tematem związana jest kategoria: Zachowania seksualne.

Oprócz pełnych stosunków płciowych, ludzi (a także niektóre gatunki zwierząt) cechuje też cały zakres innych zachowań seksualnych. Zaliczają się do nich flirtowanie, uwodzenie (czyli zachowania i działania mające na celu zainteresowanie sobą potencjalnego partnera seksualnego), petting (czyli pieszczenie narządów płciowych lub innych stref erogennych partnera, które może doprowadzić do orgazmu, ale z wyłączeniem immisji członka do pochwy), masturbacja {autoerotyzm} (czyli doprowadzanie się do orgazmu bez fizycznej aktywności innej osoby).

encyklopedia sztuki
Ujęcie biologiczne

Z biologicznego punktu widzenia podstawowym celem stosunku płciowego, jest prokreacja, prowadząca do powstania nowego osobnika potomnego.

sekwencja zdarzeń w prokreacji:

stosunek płciowy→zapłodnienie→ciąża→poród→połóg

równolegle przebiega rozwój nowego osobnika:

komórka jajowa→zygota→zarodek→płód→noworodek

Wiele gatunków zwierząt, w tym także ludzie, uprawia stosunki płciowe również poza okresami płodności, dla przyjemności lub podtrzymania bliskich związków ze stałym partnerem.

encyklopedia sztuki
Zachowania społeczne

Popęd seksualny człowieka jest motorem wielu zachowań społecznych, między innymi twórczości artystycznej. Wiele utworów artystycznych jest bardzo silnie nasyconych podtekstami lub jawnymi nawiązaniami erotycznymi (zob. erotyka).

W skrajnej postaci niektóre rodzaje sztuki erotycznej zatracają całkowicie swoją wartość artystyczną i służą wyłącznie wywoływaniu silnego podniecania korzystających z nich osób. Tego typu działalność określa się jako pornografia. Granica między pornografią i erotyką jest jednak bardzo płynna i trudna do ustalenia.

encyklopedia sztuki
Kontrowersje etyczne

Tak jak każde zachowanie człowieka, tak i zachowania seksualne podlegają ocenie etycznej. Praktycznie wszystkie ludzkie społeczności mają zasady ustalające które zachowania seksualne są właściwe, a które nie. Część z tych zasad jest regulowana przez prawo. W większości społeczeństw piętnowane jest zmuszanie do stosunków płciowych oraz stosunki płciowe związane z psychicznymi i fizycznymi cierpieniami lub nieświadomością osób uczestniczących w nich.

Poza prawem zachowania seksualne są regulowane przez inne systemy, np. wzorce kulturowe, czy zasady religijne.

Stanowisko Kościoła katolickiego wobec badań Kinseya wyraził Aldo Leoni w Encyklopedii grzechu (Il Peccato, 1957). Jest ono potępiające z powodu publicznego udostępnienia informacji (ujawniać należy wzory moralne) oraz zarzuca mu powierzchowną interpretację wyników. Więcej o zapatrywaniach moralnych kościoła katolickiego w artykule Katolicka nauka społeczna.

Większość społeczeństw zabrania również stosunków między bliskimi krewnymi (kazirodztwo), co ma swoje uzasadnienie genetyczne. Dzieci poczęte z takich związków obciążone są większym ryzykiem chorób dziedzicznych.

encyklopedia sztuki
Zaburzenia na tle seksualnym

Zachowania seksualne odbiegające od normy seksuologicznej należą do kategorii zaburzeń preferencji seksualnych. Trudności seksualne to tzw. dysfunkcje seksualne. Istnieje także osobna kategoria zaburzeń identyfikacji płciowej.

encyklopedia sztuki
Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 ^1,6 ^1,7 Data from Alfred Kinsey's studies. http://www.kinseyinstitute.org/research/ak-data.html
↑ Wylie, K.R. i Eardley, I. (2007). Penile size and the ‘small penis syndrome’. BJU Internetional, 99, 6, s. 1449-1455.