Witold Lutosławski

	Witold Lutosławski
	;
Urodzony	25 stycznia 1913; Warszawa
Zmarł	7 lutego 1994; Warszawa
	Galeria w Wikimedia Commons
	Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Nagrobek Witolda Lutosławskiego na Cmentarzu Powązkowskim, Warszawa, 8 lipca 2006 r.

Witold Roman Lutosławski (ur. 25 stycznia 1913 w Warszawie, zm. 7 lutego 1994 w Warszawie), polski kompozytor współczesny i dyrygent, także pianista. Syn Józefa Lutosławskiego.

Spis treści

1 Historia życia
2 Ważniejsze dzieła
- 2.1 Muzyka poważna
- 2.2 Piosenki
3 Genealogia
4 Zobacz też
5 Linki zewnętrzne
6 Bibliografia

[edytuj] encyklopedia sztuki
Historia życia

Pochodził z rodziny ziemiańskiej herbu Jelita mającej swą posiadłość w Drozdowie k. Łomży. Jego zainteresowanie muzyką miało swe korzenie w dzieciństwie i tradycji rodzinnego muzykowania. Komponował już w wieku 9 lat, a w roku 1922 napisał Preludium na fortepian. Później uczył się gry na skrzypcach i fortepianie oraz uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. W roku 1931 zdał maturę. W latach 1927–1928 i 1932–1937 uczęszczał do Konserwatorium Warszawskiego, studiując pianistykę oraz kompozycję, a na przełomie 1931–1933 oddawał się studiom matematycznym.

Na początku II wojny światowej walczył jako żołnierz przeciwko Niemcom, a potem, w czasie okupacji, grywał w warszawskich kawiarniach w duecie z Andrzejem Panufnikiem oraz koncertował z Eugenią Umińską, zbierając fundusze na pomoc ukrywającym się artystom, m.in. dla Władysława Szpilmana. Z Andrzejem Panufnikiem przygotował około 200 transkrypcji utworów znanych kompozytorów, m.in. opracowanie 24 kaprysu N. Paganiniego, zatytułowane Wariacje na temat Paganiniego. Prawie wszystkie kompozycje sprzed i z okresu wojny zaginęły.

Po wojnie komponował między innymi symfonie, koncerty i utwory dla dzieci. W latach sześćdziesiątych zaczął działać jako dyrygent i wykładowca – w kraju i za granicą. Udzielał się też w Związku Kompozytorów Polskich.

W latach 50. komponował również muzykę teatralną, radiową, jak również zwykłe piosenki (walce, fokstroty, tanga). W tej, wyraźnie zarobkowej działalności korzystał najpierw z pseudonimu Bardos, a później Derwid (gdy okazało się, że Bardos to także nazwisko węgierskiego kompozytora). Piosenki przez niego napisane wykonywali m.in. tacy artyści, jak: Olgierd Buczek, Mieczysław Fogg, Ludmiła Jakubczak, Kalina Jędrusik, Jerzy Michotek, Sława Przybylska, Hanna Rek, Irena Santor, Rena Rolska, Violetta Villas.

Jest twórcą oryginalnej techniki kompozytorskiej – aleatoryzmu kontrolowanego. W czasie największego rozkwitu awangardy Lutosławski nie zapominał, że nowość jest tą cechą utworu, która zużywa się najszybciej. Był jednym spośród nielicznych kompozytorów, którzy w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku nie zapomnieli o prawach rządzących percepcją muzyki.

Uznawany za najwybitniejszego – obok Chopina i Szymanowskiego – polskiego kompozytora wszech czasów. Został odznaczony najwyższymi orderami PRL i III RP: Orderem Budowniczych Polski Ludowej oraz Orderem Orła Białego. Laureat Polar Music Prize z roku 1993. Tytuły doktora honoris causa przyznały mu uniwersytety: Warszawski (1973), Mikołaja Kopernika w Toruniu (1980), Jagielloński (1984) oraz Akademia Muzyczna im. Fryderyka Chopina (1988). Zarówno Filharmonia Wrocławska, jak i Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Nysie oraz Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia w Stargardzie Szczecińskim, noszą jego imię.

[edytuj] encyklopedia sztuki
Ważniejsze dzieła

[edytuj] encyklopedia sztuki
Muzyka poważna

I Symfonia (1947)
Spóźniony słowik i inne piosenki dziecinne do słów Juliana Tuwima (1947)
Koncert na orkiestrę (1954)
Pięć pieśni do słów K. Iłłakowiczówny (1957)
Muzyka żałobna (1958)
Gry weneckie (1961)
Trois Poémes d’Henri Micheaux (1963)
Kwartet smyczkowy (1964)
Paroles tissées (1965)
II Symfonia

Popiersie Witolda Lutosławskiego w Alei Sław na Skwerze Harcerskim w Kielcach
Livre pour orchestre (1968)
Koncert wiolonczelowy (1970)
Preludia i fuga (1972)
Les espaces du sommeil
Mi-Parti
Novelette
Koncert podwójny
III Symfonia (1983)
Łańcuch I
Łańcuch II (1985)
Łańcuch III (1986)
Partita
Koncert fortepianowy (1988)
Chantefleurs et Chantefables
IV Symfonia (1992)
Preludia taneczne na klarnet

[edytuj] encyklopedia sztuki
Piosenki

Cyrk jedzie
Filipinka modna
Ni dla nas już
Nie oczekuję dziś nikogo
Po co śpiewać piosenki
W naszym pustym domu hula wiatr
Warszawski dorożkarz
Z lat dziecinnych
Znajdziesz mnie wszędzie

[edytuj] encyklopedia sztuki
Genealogia

4. Franciszek Dionizy Lutosławski (1830-1891)
	2. Józef Lutosławski(1881-1918)
5. Paulina ze Szczygielskich Lutosławska
		1. Witold Lutosławski (1913-1994)
6. ?? Olszewski
	3. Maria z Olszewskich Lutosławska
7. ???

[edytuj] encyklopedia sztuki
Zobacz też

[edytuj] encyklopedia sztuki
Linki zewnętrzne

[edytuj] encyklopedia sztuki
Bibliografia

D. Gwizdalanka, K. Meyer: Lutosławski. Droga do dojrzałości; Kraków PWM 2003; Lutosławski. Droga do mistrzostwa, Kraków PWM 2004
Ch. B. Rae: Muzyka Lutosławskiego, z ang. tłum. S. Krupowicz, Warszawa PWN 1996
T. Kaczyński: Lutosławski: Życie i muzyka, Warszawa Sutkowski Edition 1994
J. Paja-Stach: Witold Lutosławski, Kraków Musica Iagellonica 1996
J. Paja-Stach: Lutosławski i jego styl muzyczny, Kraków Musica Iagellonica 1997
Witold Lutosławski. Człowiek i dzieło w perspektywie kultury muzycznej XX wieku. Red. J. Astriab, M. Jabłoński, J. Stęszewski, Poznań PTPN 1999
Estetyka i styl twórczości Witolda Lutosławskiego. Studia pod red. Z. Skowrona, Kraków Musica Iagellonica 2000
„Muzyka” 1995 nr 1-2 (w całości poświęcona W. Lutosławskiemu), Warszawa (IS PAN) 1995
Witold Lutosławski. Sesja naukowa poświęcona twórczości Kompozytora. Kraków 24-25 kwietnia 1980. Wybór materiałów. Red. L. Polony, Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Krakowie 1985
Witold Lutosławski: Prezentacje, interpretacje, konfrontacje. Red. K. Tarnawska-Kaczorowska, Warszawa ZKP 1985
G. Michalski: Lutosławski w pamięci, Gdaćsk słowo/obraz/terytoria 2007
Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ISBN 83-86848-05-7, tu hasło Derwid, s. 39.